RADYO DALGALARI

NEDİR ?

Radyo dalgaları, radyo frekansı ile gerçekleşen elektromanyetik dalgalardır. Tel gibi somut bağlantılar kullanmadan, atmosfer içerisinde veri taşınmasına olanak tanırlar. Radyo dalgalarını diğer elektromanyetik dalgalardan ayıran özellikleri görece uzun dalgaboylarıdır.

KEŞFİ

Radyo dalgaları ilk olarak 1867'de İskoç matematiksel fizikçi James Clerk Maxwell tarafından yapılan matematiksel çalışmayla tahmin edildi.1887'de Alman fizikçi Heinrich Hertz, Maxwell'in elektromanyetik dalgalarının gerçekliğini laboratuvarında deneysel olarak ilk radyo dalgaları üreterek gösterdi. İtalyan mucit Guglielmo Marconi ilk pratik radyo vericileri ve alıcılarını 1894-1895 yılları arasında geliştirdi. Radyo çalışmalarıyla 1909 Nobel Fizik Ödülü'nü aldı. Radyo iletişimi, 1900'lerde ticari ve askeri bakımdan kullanılmaya başlandı.

ELEKTROMANYETİK ALAN, ELEKTROMANYETİK DALGA

Mıknatısı masanın üstüne koyup etrafına demir tozları döküldüğünde demir tozlarının mıknatısın kuzey kutbundan güney kutbuna doğru iç içe yaylar oluşturdukları görülür. Bu olay mıknatısın kuzey kutbundan güney kutbuna bir çekim alanı olduğunu gösterir. Bu manyetik alanın değeri sabittir ve değişmez. Burada manyetik alan gözle görülebilmektedir.
Bu görüntüyü yapay olarak ta elde edilebilir. Bir telin etrafına bobin sarılıp telin uçlarına pil bağlanırsa bobinin etrafında elektro-manyetik alan oluşur ve elektromıknatıs elde edilir. Mıknatısın oluşturduğu manyetik alanın benzerini gözlemleriz. Bir iletkene ya da antene değişken bir gerilim uygulanırsa etrafına yönü ve şiddeti değişen elektromanyetik alanlar yayar. Bu alanlara elektromanyetik dalgalar denir. Anten üzerinde iki türlü alan oluşur. Bunlar elektriksel alan ve manyetik alandır. Bu olanlar birbirine diktir. Elektriksel alan antene paralel, manyetik alan ise antene diktir. Elektromanyetik ismi, dalgaların elektrik alan ve manyetik alan birleşiminden oluşmasından ileri gelir. Bir elektromanyetik dalga, birbirine dik açılarda, aynı frekanstaki elektrik ve manyetik alanın oluşturduğu bir bütündür.

ELEKTROMANYETİK DALGALARIN BAZI ÖZELLİKLERİ

Elektromanyetik dalgalar hareketleri boyunca yolları üzerinde bulunan birçok faktörden etkilenir. Dalga bir nesne ile karşılaştığında, nesnenin bileşimine ve dalga uzunluğuna bağlı olarak iletilir, yansıtılır, emilir, kırılır, polarize edilir veya saçılır.

RADYO DALGALARININ İZLEDİĞİ YOL

Radyo dalgası antenden ayrıldıktan sonra havaya doğru yol alır bu hareketleri boyunca yolları üzerinde bulunan birçok şeyden etkilenir. Antenin bir kısmı yeryüzüne doğru bir kısmı gökyüzüne yol alır. Bunlara yer dalgaları ve gök dalgaları denir. Yer dalgaları yeryüzünden noktadan noktaya direk olarak, yansıyarak ve yüzey üzerinden gider. Antenden çıktıktan sonra direk alıcıya ulaşan dalgaya DİREK DALGA, Herhangi bir yerden yansıyarak ulaşır bu dalgaya da YANSIYAN DALGA, Dalganın bir bölümü yeryüzü boyunca ilerler bu dalgaya YÜZEY DALGASI, Antenden çıkan dalganın yukarı doğru hareket eden kısmı ise GÖK DALGASIdır.