DEPREM ve TELSİZ

Depremde Amatör Telsizciliğin Önemi

Doğal afetler, özellikle depremler, iletişim altyapısını anında çökertme potansiyeline sahiptir. Telefon hatlarının kesilmesi, internet erişiminin kaybolması ve resmi iletişim kanallarının aşırı yüklenmesi gibi durumlar, kriz anlarında bilgi akışının önündeki en büyük engellerden biridir. İşte tam da bu noktada, amatör telsizciler (radyo amatörleri) kritik bir rol üstlenir.

Amatör Telsizcilik Nedir?

Amatör telsizcilik, belirli frekanslar üzerinde, herhangi bir ticari amaç gütmeden yapılan radyo iletişimi faaliyetidir. Bu işi gönüllü olarak yapan kişilere "amatör telsizci" denir. Belirli sınavlar ve lisans süreçlerinden geçerek yetkilendirilirler ve afet anlarında gönüllü destek sağlamaya hazırdırlar.

Deprem Anında İletişim Neden Bu Kadar Kritik?

Depremler, çoğu zaman altyapıya ciddi zararlar verir. Enerji hatları kopar, baz istasyonları çalışmaz hale gelir, internet kesilir. Bu durumda, bilgi almak ve yardım çağırmak için alternatif, güvenilir iletişim yöntemlerine ihtiyaç duyulur. Yanıt bekleyen her dakika, insan hayatı için kritik olabilir.

Amatör Telsizcilerin Üstlendiği Hayati Roller

İlk Bilgi Akışı Sağlama: Depremden hemen sonra, bölgedeki durum hakkında resmi kurumlara ilk raporları iletebilirler.

Kurtarma Ekiplerine Destek: İtfaiye, AFAD, UMKE gibi profesyonel kurtarma ekipleri ile sahadaki koordinasyonu sağlarlar.

Acil Yardım İletişimi: Elektrik ve iletişim şebekesi çöktüğünde, telsizler aracılığıyla yardım çağrıları ve ihtiyaç bildirimleri yapılabilir.

Psikolojik Destek: Afetzedeler için iletişimde kalabilmek, yalnız olmadıklarını hissettirmek büyük moral kaynağıdır.

Türkiye'de Amatör Telsizcilik ve Deprem Gerçeği

Türkiye, deprem kuşağında yer aldığı için amatör telsizcilik çalışmaları ayrı bir önem taşır. 1999 Marmara Depremi'nde ve sonrasında yaşanan birçok afette amatör telsizciler, resmi kurumların bile ulaşamadığı yerlerden haberleşmeyi sağladılar. Bu nedenle, her büyük şehirde ve birçok ilçede amatör telsiz kulüpleri aktif olarak çalışmakta, afetlere hazırlık eğitimleri düzenlemektedir.

Örnek Olay: 1999 Marmara Depremi
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi sonrasında telefon hatları çökmüş, cep telefonu hatları da bugünkü kadar yaygın kullanımda değildi. Bu süreçte, amatör telsizciler, yıkım bölgeleriyle resmi kurumlar arasında iletişimi sağlayarak yüzlerce insanın kurtarılmasına doğrudan katkı sundu. Birçok yerde ilk gelen haberler amatör telsizciler üzerinden ulaştırıldı.

Örnek Olay: 2023 Kahramanmaraş Depremi
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremi sonrasında cep telefonu şebekeleri çökmüştü. Bu süreçte, yine amatör telsizciler, yıkım bölgeleriyle resmi kurumlar arasında iletişimi sağlayarak yüzlerce insanın kurtarılmasına doğrudan katkı sundu. Hatta birçok bölgede röleleri birbirine bağlayarak daha uzak mesafelere bilgi akışı sağladılar. Ayrıca bölge amatör telsizcileri mevcut röleleri echolink üzerinden internet ağı ile Türkiye'deki diğer amatör telsizcilerin iletişimine açtılar. .

Nasıl Amatör Telsizci Olunur?

Hazırlık: Türkiye'de amatör telsizci olabilmek için Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü'nün düzenlediği sınavlara girmek gerekir. Bu sınavlarda temel telsizcilik bilgisi, elektronik bilgisi ve mevzuat konularında bilgi ölçülür.

Eğitim: Birçok amatör telsiz derneği ve kulübü, sınav öncesi eğitim programları düzenlemektedir. Bu programlar, pratik telsiz kullanımından afet iletişimine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.

Lisans: Sınavı başarıyla geçen adaylar "Amatör Telsizcilik Belgesi" alarak amatör telsiz operatörü olurlar.

Ekipman: Basit bir el telsizi (VHF/UHF bandında çalışan), anten ve acil durumlar için bir batarya seti başlangıç için yeterlidir. İlerleyen zamanlarda HF telsizler ve daha gelişmiş sistemlerle iletişim kapasitesi artırılabilir.

Temel Tavsiyeler: Afet Durumları İçin Telsiz Ekipmanı

Yedek Piller ve Powerbank
Araç İçi Telsiz (Mobile Rig)
Güçlü Anten (yüksek kazançlı antenler tercih edilir)
Güneş Enerjisi ile Şarj Sistemleri
Acil Durum Frekans Listesi (yerel ve ulusal acil frekanslar)

Herkesin Bir Telsizi Olsa…

Bir afet anında hayat kurtaran en önemli unsurlardan biri hızlı ve doğru bilgidir. Amatör telsizciler, bu bilginin güvenilir şekilde aktarılmasını sağlar. Depreme hazırlıklı olmak sadece evde acil durum çantası bulundurmakla sınırlı değil; iletişim planlarının içinde amatör telsizcilerle işbirliği yapmak da aynı derecede hayati. Bu yüzden, amatör telsizciliğe verilen değeri artırmak, bireysel ve toplumsal dayanıklılığı güçlendirecek önemli bir adım olacaktır.