Amerikalılar Kısaltma Sever; HAM

HAM Teriminin Kökeni: Harvard'dan Dünyaya Yayılan Bir Radyo Hikayesi

HAM Nedir?

Amatör telsizcilik dünyasında sıkça duyduğumuz “HAM” terimi, bugün tüm dünyada radyo amatörlerini ifade eden evrensel bir kelime haline gelmiştir. Peki, bu kelimenin kökeni nereye dayanıyor?

Kuzey Ohio Radyo Birliği’ne göre; HAM kelimesi, 1908 yılında Harvard Üniversitesi Radyo Kulübü üyelerinin isimlerinin baş harflerinden doğmuştur. Bu üç öğrenci:

• Albert S. (H)yman,
• Bob (A)lmy,
• Peggie (M)urray idi.

Üçlü, ilk amatör telsiz istasyonlarını “Hyman–Almy–Murray” adıyla kurdu. Ancak bu uzun çağrı işaretini Mors kodu ile göndermek zor olduğundan, ismi kısaltarak “HY–AL–MU” şeklinde kullanmaya başladılar.

HYALMU ve Karışıklık Hikayesi

1909 yılının başlarında, HYALMU istasyonunun sinyalleri Meksika gemisi HYALMO ile karışıklığa neden oldu. Bu durum, o dönem amatör telsizcilikte sıkça yaşanan bir sorundu; çünkü frekanslar henüz resmi olarak düzenlenmemişti. Bu olay üzerine, ekip yalnızca isimlerinin baş harflerini kullanarak “HAM” adını benimsedi.

HAM İstasyonunun Mücadelesi

Radyo yayınlarının henüz yasal zemine oturmadığı o yıllarda, amatör telsizciler frekanslarını ve çağrı adlarını kendi belirliyorlardı. Bazı amatörlerin, ticari istasyonlardan bile güçlü sinyallerle yayın yapması, Washington’daki Kongre’nin dikkatini çekti. Bunun sonucunda, amatör faaliyetleri kısıtlamayı hedefleyen bir yasa tasarısı gündeme geldi.

1911 yılında, Albert Hyman, bu tasarıyı Harvard’da tez konusu olarak seçti. Danışmanının yönlendirmesiyle, çalışmanın bir kopyası Senatör David I. Walsh’a gönderildi. Walsh, tezden etkilenerek Hyman’ı kongre komitesi önüne davet etti.

Genç Hyman, komiteye yaptığı duygusal konuşmada, “Bu yasa geçerse, biz amatörler lisans ücretlerini ödeyemeyiz ve istasyonlarımızı kapatmak zorunda kalırız,” diyerek sesini duyurdu. Bu samimi çıkış, küçük HAM istasyonunu, ülkedeki bütün amatörlerin simgesi haline getirdi.

HAM Teriminin Kalıcı Olması

Tartışmalar sonunda tasarı Kongre’ye sunuldu. Görüşmelerde birçok konuşmacı, “küçük ama tutkulu HAM istasyonu”ndan bahsediyordu. Bu sayede HAM, tüm amatör telsizcileri temsil eden bir sembol haline geldi.

Kongre kayıtlarında yer alan bu olay, tarihe geçti ve o günden sonra “HAM” kelimesi, amatör telsizciliğin evrensel kimliği oldu.
Bugün de bir amatör telsizciye “HAM” denildiğinde, kökleri 1908 Harvard Radyo Kulübü’ne kadar uzanan bu geleneğe selam verilmiş olur.