El tipi telsizler (HT - Handheld Transceivers), amatör telsizcilerin en sevdiği ve en pratik ekipmanlarından biridir. Küçük boyutları, taşınabilir olmaları ve genellikle VHF/UHF bantlarında çalışmaları sayesinde günlük haberleşmeden acil durumlara kadar geniş bir kullanım alanı sunarlar.
Ancak bu cihazların en büyük dezavantajı sınırlı iletim mesafesidir. Peki, bir el telsizi ile mümkün olan en uzun mesafeyi elde etmek için neler yapılabilir?
1. Anten Seçimi: Gerçek Farkı Yaratan Unsur
Kutudan çıkan kısa “lastik antenler” (rubber duck antenna) genellikle performans açısından oldukça zayıftır.
Bu antenler taşınabilirlik için optimize edilmiştir, verimlilik için değil. Uzun mesafede konuşmak istiyorsanız, ilk yatırımınızı antene yapın.
Öneriler:
- Daha uzun antenler (örneğin Nagoya NA-771, Diamond SRH77CA gibi) genellikle daha iyi kazanç sağlar.
- Katlanabilir antenler taşınabilirlik ve performans arasında iyi bir dengedir.
- Dış anten kullanımı (örneğin pencere dışına monte edilen manyetik tabanlı antenler) menzili dramatik biçimde artırır.
💡 İpucu: El cihazınızı araçta kullanırken mutlaka harici anten bağlayın. Araç gövdesi radyo dalgalarını zayıflatır.
2. Konum ve Yükseklik: Doğanın Fiziğini Kendi Lehine Çevirin
VHF ve UHF sinyalleri doğrusal (line-of-sight) yayılım gösterir. Bu nedenle yüksek bir noktada olmak, anteninizin görüş alanını artırır.
Basit fizik kuralı:
Görüş hattı ne kadar genişse, menzil o kadar uzun olur.
Ne yapılabilir?
- Eğer açık arazideyseniz, yüksek bir tepeye veya binanın üst katına çıkın.
- Şehir içinde, binalardan uzak ve açık bir alanda konuşmaya çalışın.
- Metal yüzeylerin ve beton duvarların sinyali yansıttığını ve soğurduğunu unutmayın.
🌄 Yüksek bir tepede 5 watt’lık bir el telsizi ile 100 km’ye kadar bağlantı kurmak mümkündür — tabii ki karşı istasyon da uygun şartlardaysa!
3. Röleleri (Repeater) Kullanın: Ufkun Ötesine Ulaşmanın Yolu
El cihazlarının kapsama alanı, röle istasyonları sayesinde birkaç kat artabilir.
Bir röle, sizin zayıf sinyalinizi alır, güçlendirir ve geniş bir alana yeniden yayınlar.
Nasıl faydalanılır?
- Bölgenizdeki amatör rölelerin frekanslarını öğrenin (İnternette birçok amatör telsizcilik sitesinde güncel röle bilgilerine ulaşabilirsiniz.)
- Rölenin shift/offset (örneğin -600 kHz) ve CTCSS tonu ayarlarını doğru yapın.
- Röleler genellikle dağ ve tepelere kurulduğundan, kapsama alanı çok geniştir.
🔁 Röle üzerinden görüşme, doğrudan görüşmeden çok daha uzun mesafelerde mümkündür — hatta şehirler arası bile!
4. Güç Ayarları: Fazlası Her Zaman Daha İyi Değil
Birçok amatör telsizci, “yüksek güç = daha fazla menzil” sanır.
Oysa gerçek bu kadar basit değildir. El cihazları genellikle 1W, 2.5W, 5W gibi kademeli çıkış gücüne sahiptir.
Dikkat edilmesi gerekenler:
- Gücü artırmak bataryayı hızlı tüketir.
- Anten ve konum kötüyse, yüksek güç bile fark yaratmayabilir.
- Röle ile görüşürken genellikle düşük güç yeterlidir.
⚡ Optimum güç ayarı = yeterli sinyal + uzun batarya ömrü.
5. Frekans Seçimi: Doğru Bandı Kullanın
El cihazları genellikle VHF (144–146 MHz) ve UHF (430–440 MHz) bantlarında çalışır.
Bu iki bandın yayılım karakteristiği farklıdır:
| Bant | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|
| VHF | Daha uzun menzil, açık arazide daha verimli | Binalarda zayıflar |
| UHF | Duvarlardan daha iyi geçer, şehir içinde verimli | Açık alanda menzili daha kısa |
🧩 Şehir içindeyseniz UHF, açık arazideyseniz VHF bandını tercih edin.
6. Batarya Sağlığı: Güç Kaynağınızı İhmal Etmeyin
Zayıf bataryalar düşük çıkış gücü anlamına gelir.
El telsizinizin pilini tam şarjlı tutun, mümkünse yedek batarya veya powerbank adaptörü bulundurun.
Ekstra öneriler:
- Uzun görüşmelerden önce telsizi tam şarj edin.
- Soğuk havalarda batarya performansı düşer, cihazı vücuda yakın taşımak sıcak kalmasını sağlar.
7. Deneyin, Kayıt Tutun ve Öğrenin
Her bölgenin topoğrafyası farklıdır. Kimi yerlerde deniz üzerinden sinyal çok iyi giderken, bazı bölgelerde dağlar sinyali keser.
Düzenli olarak denemeler yaparak:
- Hangi frekanslarda daha iyi sonuç aldığınızı,
- Hangi yönlerde röleye daha kolay ulaştığınızı,
- Hangi antenin en iyi sonucu verdiğini not edin.
🗒️ Bu, sadece menzili artırmakla kalmaz; sizi daha bilinçli bir telsiz operatörü yapar.
Sonuç
Bir el telsizi ile konuşma mesafesini artırmak için “daha güçlü cihaz almak” yerine,
doğru anten, uygun konum, doğru band ve akıllı ayarlar kombinasyonunu kullanmak gerekir.
Amatör telsizcilik bir keşif hobisidir — deneme yanılma, öğrenme ve geliştirme sürecidir.
Bir gün kendi anteninizi tasarlayıp, uzak bir röleye net bir sinyal gönderdiğinizde bu çabanın ne kadar değerli olduğunu anlayacaksınız.
“Telsiz menzili watt ile değil, akılla artar.”
— Eski bir amatör telsizci sözü
TA4JEO - El cihazları için uzun mesafe konuşma önerileri
.png)
.png)
.png)
.png)
0 Yorumlar