PEP Gücü ve Görev Döngüsünün Anlaşılması

Amatör telsizcilikte bir verici cihazın çıkış gücünü konuşurken genellikle “Watt” cinsinden değerler kullanırız. Ancak burada sıkça karıştırılan iki önemli kavram vardır: PEP (Peak Envelope Power) ve görev döngüsü (Duty Cycle). Bu iki terimi doğru anlamak, hem cihazınızı korumak hem de verimli ve yasal sınırlar içinde haberleşme yapmak açısından oldukça önemlidir.

PEP Nedir?

PEP (Peak Envelope Power), Türkçesiyle “Zarfın Tepe Noktasındaki Güç”, bir SSB (Single Side Band) veya AM gibi modülasyon türlerinde taşıyıcının tepe noktasında ulaştığı anlık çıkış gücünü ifade eder.
Yani, bir verici modülasyon sırasında ses sinyalinin en yüksek tepe değerine ulaştığında, çıkış katındaki RF gücünün ulaştığı maksimum RMS değeridir.

Basitçe söylemek gerekirse:

🔹 PEP = Vericinin ses sinyalinin zirvesindeki gerçek çıkış gücü

Örnek:

Bir SSB vericisi konuşma sırasında 100 Watt PEP gücü üretiyorsa, bu demektir ki:

Ortalama çıkış gücü konuşma boyunca belki 20–30 Watt civarındadır.
Ancak sesin en yüksek anlarında tepe noktasında 100 Watt’a kadar ulaşabilir.

Bu yüzden PEP değeri, sürekli çıkış gücü değildir; cihazın kısa anlarda ulaştığı zirve değeridir.
FM veya CW modunda ise taşıyıcı sabit olduğundan, PEP = Ortalama Güç olur.

Görev Döngüsü (Duty Cycle) Nedir?

Görev döngüsü, bir cihazın ne kadar süreyle ve hangi oranla sinyal ilettiğini gösteren bir kavramdır.
Formül olarak:

Görev Döngüsü (%) = (Yayında Kalma Süresi / Toplam Süre) × 100

Örnek:

Bir amatör telsiz operatörü 10 saniye konuşup 20 saniye bekliyorsa:

Görev Döngüsü = (10 / 30) × 100 = %33

Bu kavram özellikle verici katının ve soğutma sisteminin dayanıklılığı açısından önemlidir.
Cihazınız 100 Watt çıkış verebilir ama bu değeri sürekli olarak (yani %100 görev döngüsünde) kullanmak anlamına gelmez. Bazı modlarda bu oldukça risklidir.

Modülasyon Türüne Göre Görev Döngüsü

Modülasyon Türü	Ortalama Güç / PEP Oranı	Tipik Görev Döngüsü	Açıklama
CW (Mors)	%40 – %50	%50	Nokta ve çizgi aralarında boşluklar vardır.
SSB (Ses)	%20 – %30	%20 – %40	Konuşma aralarında taşıyıcı yoktur.
FM	%100	%100	Sabit taşıyıcı, sürekli yayın yükü.
AM	%25 – %50	%50	Taşıyıcı sabit, modülasyon değişken.
FT8 / Dijital	%100	%100	Sürekli sinyal, en yüksek ısı yükü.

Dijital modlarda (örneğin FT8, PSK31, RTTY) cihaz sürekli tam güçte çalıştığı için, soğutma çok önemlidir.
Birçok üretici bu nedenle, cihazların maksimum güç değerlerini bu modlarda yarıya düşürmeyi tavsiye eder.

Soğutma ve Cihaz Sağlığı

PEP ve görev döngüsü doğrudan termal yüke (ısı birikimine) etki eder.
Cihazınızın içindeki PA transistörleri yüksek sıcaklıklarda çalışırsa:

Verim düşer,
Frekans kararlılığı bozulur,
Uzun vadede kalıcı hasar meydana gelebilir.

Bu nedenle:

Dijital modlarda maksimum gücün %50’sini geçmeyin,
Cihazınızın fan ve soğutma sistemini temiz tutun,
Uzun yayınlar öncesi kısa aralar verin.

Basit Bir Örnek Hesap

Diyelim ki bir HF cihazınız var ve üretici 100 W PEP olarak belirtiyor.
SSB modunda konuşuyorsunuz. Ortalama ses seviyeniz tepe noktasının %30’u civarında.

Ortalama Güç = 100 W × 0.3 = 30 W
Görev Döngüsü ≈ %30
Bu durumda cihaz aslında ortalama 30 Watt’lık bir ısı yüküyle çalışıyor demektir.

Ancak aynı cihazla FT8 moduna geçtiğinizde sinyal sürekli 100 W seviyesinde kalır,
Görev döngüsü = %100 olur,
Yani cihaz sürekli tam güçte çalışır ve ısı birikimi çok daha fazla olur.

Sonuç: Güç Her Şey Değildir

Amatör telsizcilikte güç, menzil kadar verimlilik ve dayanıklılıkla da ilgilidir.
Cihazınızın PEP değerini bilmek, hangi modda ne kadar yük altında olduğunu anlamanızı sağlar.
Görev döngüsünü hesaba katmak ise hem cihazınızı korur hem de uzun ömürlü kullanım sağlar.

Unutmayın: