RF Konusundaki En Büyük Komplo : HAARP

HAARP (“High-frequency Active Auroral Research Program” / “Yüksek Frekanslı Aktif Auroral Araştırma Programı”) adıyla bilinen proje, ABD’de yürütülmüş bir iyonosfer araştırma programıdır. Bu yazıda HAARP’nin ne olduğu, ne amaçla kurulduğu, hangi ülkelerde benzer sistemlerin mevcut olduğu, iyonosferle ilgili ne tür çalışmaları yaptığı, zihin kontrolü, deprem ve benzeri teorilerle bağlantısı gibi konuları ve diğer dikkat çekici başlıkları bir araya getireceğiz.

1. Amacı ve İşleyişi

Ne işe yarar?

HAARP’in temel amacı, Dünya’nın üst atmosfer katmanlarından biri olan iyonosferin özelliklerini, dinamiklerini ve radyo dalgalarıyla nasıl etkileştiğini araştırmaktır.
Programın ana cihazı olan “Ionospheric Research Instrument (IRI)” adı verilen yüksek frekanslı (HF) verici anten dizisi, 2,7 MHz ile 10 MHz arasında frekanslarda yayın yapabilmekte ve iyonosferin sınırlı bir bölgesini “uyarmak” için kullanılmaktadır.
Bu uyarma sayesinde iyonosferde geçici değişiklikler yaratılarak, radyo dalgalarının yayılımı, yansıması, iletimi gibi süreçler deneysel olarak incelenebilmektedir.

Teknik Özellikler

Kuruluş yeri: Alaska, Gakona yakınlarında.
Anten dizisi: Yaklaşık 180 adet yüksek frekanslı çapraz dipol anten bulunmaktadır.
Transmit gücü: Yaklaşık 3,6 MW düzeyine çıkabilmektedir.
Frekans aralığı: 2.7 – 10 MHz (çoğu kaynakta 2.8 – 10) olarak belirtiliyor.

Tarihçe

Program 1990’lı yıllarda Kongre inisiyatifi olarak başlamıştır.
2015 yılında, işletimi University of Alaska Fairbanks’e devredilmiştir.
Yukarıda bahsedilen veri 2024-2025 döneminde halen geçerlidir.

Neden önemli?

İletişim sistemleri, radar sistemleri, uydular vs için iyonosferin davranışı kritik önem taşır. HAARP, bu alanlarda “laboratuvar ölçeğinde” deney imkânı sunmaktadır.
Bilimsel olarak, uzay hava koşulları (solar rüzgar, manyetosfer etkileşimi) ve iyonosfer ilişkileri gibi konularda önemli veriler sağlamaktadır.

2. Hangi Ülkelerde Mevcut?

HAARP özelinde yalnızca ABD’nin Alaska’daki tesisinden bahsedilmektedir.
Ancak benzer “iyonosfer ısıtıcı / iyonosfer araştırma” tesisleri başka ülkelerde de bulunur: Örneğin Rusya’daki Sura Ionospheric Heating Facility (Sura) tesisi gibi.
Avrupa’da, Norveç’te vs benzer yüksek frekanslı yayın cihazlarıyla iyonosfer propagasyonu araştırmaları yapılmaktadır.

Dolayısıyla, “HAARP benzeri” sistemler birden fazla ülkede mevcut, ancak HAARP ismi altında yalnızca Alaska’daki tesis özelidir.

3. İyonosferle İlgili Çalışmaları

Ne yapılmış?

HAARP’ın IRI cihazı ile iyonosferde seçilmiş bir bölgeyi “uyararak”, bu bölgenin radyo dalgalarına ve plazma süreçlerine nasıl tepki verdiği incelenir.
Örneğin, 2010 yılında yapılan bir çalışma, HAARP vericisi ile iyonosferde yukarı doğru bir “iyonize dalga cephe” (ionizing wavefront) oluştuğunu göstermiştir.
Ayrıca, 2022 yılında HAARP’ta “ay yolculuğu-sinyal yansıtımı” gibi farklı deneyler planlanmıştır.

Bilimsel katkıları

Bu tür deneyler sayesinde radyo dalgası yayılımı, plazma dalgalanması, manyetosfer-iyonosfer etkileşimi gibi temel fizik süreçleri anlaşılabilir hale gelir.
Uydular ve radyo iletişimi için “bozulma / yansıma” koşulları daha iyi tahmin edilebilir.
Uzay hava olaylarının (örneğin güneş patlamaları) yeryüzündeki iletişim sistemlerine etkisi açısından da sonuçlar çıkarılabilir.

4. Zihin Kontrolü, Deprem, Hava Kontrolü ve Komplo Teorileri

Komplo teorilerinin genel görünümü

HAARP sıkça komplo teorilerine konu olmuştur: “Hava durumu kontrolü”, “zihin kontrolü”, “deprem yaratma” gibi iddialar.
Örneğin Avrupa Parlamentosu’nun 1998 tarihli bir arka bilgi dokümanında HAARP için “iyonosferi kontrol etme ve iletişimi küresel ölçekte kesebilme” gibi ifadeler kullanılmıştır.

Neler bilimsel olarak geçerli değil?

Uzmanlar, HAARP’ın hava durumu sistemi üzerinde kontrol sahibi olamayacağını belirtmektedir. Çünkü iyonosfer, hava hareketlerinin (troposfer) gerçekleştiği alt katmanlardan çok üstte yer alır ve güç gereksinimi çok daha büyüktür.
Deprem tetikleme gibi iddialar için de makul bir bilimsel mekanizma sunulmamıştır: HAARP’ın yaydığı yayın gücü ve yönelimi, yerkabuğu üzerinde anlamlı bir tetikleyici olabilecek ölçekte olmadığı düşünülmektedir.
Zihin kontrolü iddiaları ise tamamen spekülatiftir ve bilimsel olarak desteklenmemektedir.

Depremle ilişki iddiaları

Bazı çevrelerde HAARP’ın yer altı hareketlerini tetiklediği öne sürülmüştür. Ancak bu iddialar, geçmişte yayınlanmış bilimsel literatürde doğrulanmış değildir.
Bilimsel araştırmaların büyük kısmı iyonosfer/plazma fiziği üzerinedir; yerkabuğu jeofizik süreçleri ile doğrudan bağlantı kuran güvenilir bulgular bulunmamaktadır.
HAARP'ın depremle ilişkilendirilmesinde gösterilen en büyük kanıt, tesisin Alaska Üniversitesi, Yer Bilimleri fakültesi içinde bulunmasıdır.

Zihin kontrolü ve iletişim kesme iddiaları

Bazı komplo teorisyenleri, HAARP’ın çok düşük frekanslı (ELF) dalgalar yaratarak insan beyni üzerinde etki yaratabileceğini iddia etmiştir. Örneğin bir Wired haberinde bu tür teoriler yer almıştır.
Ancak, bilimsel kaynaklar bu tür işlemlerin HAARP sistemi kapasitesinin çok ötesinde olduğunu vurgular.

5. Diğer Dikkat Çeken Başlıklar

Uluslararası hukuk ve etik boyut

HAARP benzeri teknolojilerin askeri amaçlarla kullanılma potansiyeli, uluslararası hukukçular tarafından tartışılmıştır.
Özellikle “yonelik silahlar” sınıfında değerlendirilmesi gereken teknolojiler olup olmadığı konusu gündemdedir.

Eğitim / Kamu erişimi ve arşiv

HAARP tesisi kamuya açık gözlemler / deneyler için “pay-per-use” mantığıyla üniversite tarafından işletilmeye başlanmıştır.
Bu da bilimsel kullanıcıların ve öğrenci projelerinin erişebilmesi açısından bir fırsattır.

Bilim-popüler kültürde yeri

HAARP birçok kitap, oyun, film ve popüler kültür unsurunda “gizli büyük güç” olarak yer almıştır.

6. Değerlendirme & Sonuç

Özetle:

HAARP, bilimsel amaçlı bir iyonosfer araştırma programıdır; iletişim, uydu sistemleri ve plazma fiziğiyle doğrudan ilgilidir.
Birden fazla ülkede benzer sistemler olsa da “HAARP” adıyla yalnızca Alaska’daki tesis kullanılmaktadır.
Komplo teorileri oldukça yaygındır ancak büyük çoğunluğu bilimsel verilere dayanmaz; hava kontrolü, deprem tetikleme, zihin kontrolü iddiaları desteklenmiş değildir.
Bilimsel olarak, iyonosfer araştırmaları açısından önemli ve hâlâ aktif (üniversite düzeyinde) bir kaynak oluşturmaktadır.

HAARP konusunda yaşanan en büyük aptallık, depremle ilişkilendirilmiş komplo konusunu yalanlamak için jeologlara mikrofon tutmaktır. Bir jeolog olarak , jeologların can-hıraş bir şekilde konuyu yalanlamak yerine susmasını rica ederek söylemeliyim ki; RF bir Fizik konusudur. Radyo dalgalarının ARAÇ, Depremin SONUÇ olma ihtimali olan bir konuda mikrofon öncelikle konu ile ilgili doktora çalışması yapmış olan fizik hocalarına tutulmalıdır.

TA4JEO - Haarp ile ilgili lakırdılar.