J-Pole Anten (Dual Band)

Amatör telsizciliğe meraklı herkes, bir noktada kendi antenini yapmak istemiştir. Çünkü anten, telsiz haberleşmesinin kalbidir. Basit, etkili ve düşük maliyetli bir anten arayışında olanlar için J-Pole anten, en çok tercih edilen modellerden biridir. Bu yazıda, J-Pole antenin ne olduğunu, nasıl çalıştığını, hangi malzemelerle yapılabileceğini ve dual bant (VHF/UHF) versiyonunun ölçülerini adım adım ele alacağız.

J-Pole Anten Nedir?

J-Pole anten, adını “J” harfine benzeyen yapısından alır. Temel olarak bir yarım dalga (λ/2) dikey radyatör ile ona paralel bir çeyrek dalga (λ/4) besleme hattından oluşur.
İlk olarak Zeppelin anteni olarak bilinen tasarımdan türemiştir. “J” şeklinin alt kısmı, besleme hattını (match bölümü), üst kısmı ise yayıcı (radyatör) kısmını oluşturur.

Özellikleri:

Dikey polarizasyona sahiptir.
Toprak düzlemi gerektirmez.
Omnidirectional (her yöne eşit) yayın yapar.
SWR ayarı kolaydır ve verimlidir.
VHF (144–148 MHz) ve UHF (430–440 MHz) bantlarında yaygın olarak kullanılır.

J-Pole Anten Yapımında Kullanılan Malzemeler

Bir J-Pole anten yapmak için karmaşık bileşenlere gerek yoktur. Basit birkaç parça ile evde veya atölyede kolaylıkla monte edilebilir.

Gerekli Malzemeler:

Bakır boru (veya alüminyum profil) – 10 mm veya 12 mm çap idealdir.
Bakır dirsek ve T bağlantı parçaları – şekil vermek için. (Türkiye'de yaygın olarak yapılan modeli için geçerli değil)
SO-239 veya N tipi konnektör – koaksiyel kabloyu bağlamak için.
RG-58 veya RG-213 koaksiyel kablo – telsiz bağlantısı için.
Lehim teli ve lehimleme ekipmanı.
PVC boru (isteğe bağlı) – anteni sabitlemek veya izole etmek için.

Dual Bant (VHF/UHF) J-Pole Anten Ölçüleri (Türkiye'de yaygın yapılan model)

Dual bant J-Pole anten, genellikle 2 metre (144 MHz) ve 70 cm (430 MHz) amatör bantlarında çalışacak şekilde tasarlanır.

💡 Not: Antenin besleme noktasının yüksekliği, SWR değerini doğrudan etkiler. Bu yüzden anteni kurarken SWR metre ile ince ayar yapmak gerekir.

J-Pole Anten Nasıl Çalışır?

J-Pole antenin çalışma prensibi oldukça zekicedir.
Alt kısmındaki çeyrek dalga boyundaki paralel bölüm, empedans uyumlayıcı görevi görür. Bu sayede antenin empedansı yaklaşık 50 ohm’a düşürülür ve telsizinizle mükemmel bir şekilde uyum sağlar.
Üst kısım ise esas yayıcıdır ve sinyali 360° yayıp toplar.

Bu yapı sayesinde hem alıcı hem de verici performansı oldukça yüksektir.

Antenin Verimliliği ve Performansı

İyi yapılmış bir J-Pole anten, genellikle 3 dBi kazanç sunar.
Bu, basit bir çubuk antene göre %100’e yakın bir performans artışı anlamına gelir.
Ayrıca metal yüzeylerden uzağa, en az yarım dalga boyu yükseklik (yaklaşık 1 metre veya daha fazla) olacak şekilde monte edilirse, performans çok daha iyi olur.

Avantajları:

Düşük maliyetli ve kolay üretilebilir.
SWR değeri genellikle 1.1 – 1.3 arasında olur.
Rüzgar ve yağmur gibi dış etkenlere dayanıklıdır.
Mobil röle istasyonlarında, ev tipi baz antenlerde sıkça kullanılır.

Sonuç

J-Pole anten, amatör telsizciler için basit ama etkili bir çözüm sunar.
Hem VHF hem UHF bandında kullanılabilmesi, toprak düzlemi gerektirmemesi ve düşük SWR değerleriyle yeni başlayanlar için mükemmel bir ilk anten seçimidir.

Kendi anteninizi yaparak sadece haberleşmeyi geliştirmekle kalmaz, aynı zamanda RF fiziğini ve anten davranışını daha derinlemesine öğrenme fırsatı da bulursunuz.