SSTV (Slow-Scan Television)

Amatör telsizcilik dünyası yalnızca sesli ve dijital veri iletişiminden ibaret değildir; aynı zamanda görüntü iletimi de mümkündür. Bu görüntü iletimi, SSTV (Slow-Scan Television) adı verilen, düşük bant genişliklerinde yavaş tarama mantığıyla çalışan bir modülasyon tekniği sayesinde gerçekleştirilir. SSTV, özellikle HF bantlarında görüntü göndermeyi mümkün kılan en önemli dijital haberleşme yöntemlerinden biridir.

Bu yazıda SSTV’nin çalışma mantığını, kullanılan modları, donanım–yazılım gereksinimlerini ve amatör telsizcilikteki kullanım alanlarını ayrıntılı şekilde inceleyelim.

1. SSTV Nedir?

SSTV (Slow Scan Television), amatör telsiz frekanslarında durağan görüntülerin (genellikle fotoğraf veya grafik) analog frekans modülasyonu ile gönderilmesini sağlayan bir tekniktir.

Burada önemli olan nokta:
Bu bir video yayını değildir. SSTV ile saniyede onlarca kare gönderilmez; bunun yerine tek bir görüntü 10–120 saniye arasında bir sürede taranarak karşı tarafa iletilir.

SSTV’nin özellikle HF haberleşmede popüler olmasının sebebi:

Düşük bant genişliği kullanması
Analog FM/SSB ile uyumlu olması
Basit donanımlarla çalışabilmesi

2. SSTV Nasıl Çalışır?

SSTV, her bir görüntü satırını ses frekansına kodlar. Bu kodlama genellikle 1200–2300 Hz aralığında gerçekleşir.

Çalışma mantığı şöyledir:

Görüntü satır satır taranır.
Her satırdaki renk bilgisi farklı ses frekanslarına dönüştürülür.
Telsiz bu ses sinyalini SSB (genellikle LSB) modunda taşır.
Alıcı taraf sinyali çözerek tekrar görüntüye dönüştürür.

SSTV aslında analog bir moddur, ancak görüntü dijital bir yazılım ile alınır ve işlenir.

3. SSTV Mod Türleri

SSTV’de birçok format bulunur. Bunlar görüntü tarama hızına, çözünürlüğe ve renk formatına göre farklılaşır.

En yaygın SSTV modları:

Mod	Süre (saniye)	Çözünürlük	Renk
Robot 36	36 s	320×240	Renk
Robot 72	72 s	320×240	Renk
Scottie 1	110 s	320×256	Renk
Scottie 2	71 s	320×256	Renk
Scottie DX	240 s	320×256	Yüksek kalite
Martin 1	114 s	320×256	Renk
Martin 2	58 s	320×256	Renk

Scottie 1 ve Martin 1, dünya genelinde en çok kullanılan SSTV modlarıdır.

4. Çalışılan Frekanslar

SSTV için en aktif frekanslar amatörlük bandında HF bölgesindedir.

HF’de SSTV Frekansları

14.230 MHz USB → dünya genelinde en aktif SSTV frekansı
7.173 MHz (USB/LSB ülkeden ülkeye değişebilir)
3.730 MHz
21.340 MHz

VHF/UHF’de SSTV

SSTV genelde HF’de kullanılsa da, VHF/UHF üzerinden FM modunda da iletilebilir.

Özel durum: ISS (Uluslararası Uzay İstasyonu) periyodik olarak 145.800 MHz üzerinden SSTV yayını yapar.
Dünya çapında SSTV meraklıları ISS geçişlerinde bu görüntüleri toplamaya çalışır.

5. SSTV İçin Gerekli Donanım

SSTV için çok karmaşık bir kurulum gerekmez.

Temel olarak şunlar yeterli:

Bir HF/SSB telsiz (ör. Icom IC-7300, Yaesu FT-450, SDR cihazlar vb.)
Bilgisayar (Windows, Linux veya Android)
Ses kartı veya CAT/USB kablo
SSTV yazılımı

İsteğe bağlı ekipmanlar:

Raspberry Pi kurulumu
Donanım tabanlı ses kartı izolasyonu
VOX veya PTT kontrol kablosu

6. SSTV Yazılımları

📌 Windows için

MMSSTV (en popüler ve ücretsiz)
QSSTV (Linux için olsa da Windows'a uyarlanabiliyor)

📌 Android için

Robot36 (ISS görüntülerini almak için mükemmel)
SSTV Encoder/Decoder

📌 Linux için

QSSTV

Bu yazılımlar:

Görüntü gönderme/alma
Mod seçimi
Sync ayarı
Otomatik kayıt
Çağrı işareti yerleştirme

gibi özellikler sunar.

7. SSTV ile Nasıl Görüntü Gönderilir? (Adım Adım)

1. Adım — Yazılımı aç

MMSSTV gibi bir yazılım başlatılır ve gönderilecek görüntü seçilir.

2. Adım — Mod seç

Örneğin: Scottie 1

3. Adım — Telsizi ayarla

SSB modunda çalıştır (genellikle USB)
Gücü 20–30W civarında tut (görüntü bozulmasını engeller)
ALC seviyesini aşırmadan ayarla

4. Adım — PTT ve Gönder

Yazılım PTT’yi tetikler ve görüntü satır satır taranmaya başlar.

5. Adım — Karşı taraf görüntüyü çözer

SSTV yazılımı sinyali çözerek görüntüyü ekrana getirir.

8. SSTV Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

HF parazitleri görüntüde çizgi ve bozulma oluşturabilir
Frekans kaymaları sync bozukluklarına yol açabilir
Yüksek RF çıkış gücü karşı tarafı aşırı sıkıştırır
Alım esnasında gürültüyü azaltmak için NB, NR, RF Gain ayarları optimize edilmelidir

9. ISS Üzerinden SSTV (ARISS SSTV)

ISS belirli dönemlerde SSTV yayını yapar. Bu etkinlikler amatör telsiz topluluklarında büyük ilgi uyandırır.

Özellikleri:

Frekans: 145.800 MHz FM
Mod: Genellikle PD120
Yörünge geçişlerinde dünya üzerindeki geniş bir alana yayın yapılır

Basit bir el telsizi ve bir Android telefonla bile ISS SSTV görüntüleri alınabilir.

10. SSTV Kullanım Alanları

Afet ve acil durumlarda grafik iletimi
Basit harita veya konum verisi paylaşımı
Amatör telsiz etkinlikleri
ISS etkinlikleri
HF bantlarında eğlenceli bir iletişim yöntemi

Sonuç

SSTV, amatör telsizcilikte hem teknik hem de sanatsal yönü olan, kullanıcıların düşük bant genişliğinde bile görüntü iletebilmesini sağlayan keyifli ve etkili bir yöntemdir. Temel bir HF telsiz, bir bilgisayar ve ücretsiz yazılımla herkes SSTV dünyasına adım atabilir. HF’deki en popüler SSTV frekansı olan 14.230 MHz üzerinden dünya genelindeki amatörlerin gönderdiği görüntüleri almak, bu modun ne kadar yaygın ve eğlenceli olduğunu gösterir.