Temiz enerji, temiz haberleşme demektir.
Amatör telsizcilik, yalnızca iyi bir verici veya antenle sınırlı değildir; istasyonun kalbi olan güç kaynağı, tüm sistemi ayakta tutar. Bir PMR cihazından HF bantlarında çalışan güçlü bir transceiver’a kadar, her telsiz cihazı kararlı bir enerji kaynağına ihtiyaç duyar. Güç kaynağındaki en ufak bir problem, haberleşme kalitesini dramatik biçimde düşürür.
Bu yazıda amatör telsiz istasyonlarında güç kaynağının neden kritik olduğunu, hangi özelliklere dikkat edilmesi gerektiğini ve doğru seçimin telsiz performansınızı nasıl etkilediğini ele alıyoruz.
1. Güç Kaynağı Neden Bu Kadar Önemli?
Telsizler, yayın sırasında yüksek akım çekebilir. Örneğin 100 watt HF transceiver’lar TX modunda 20–23 amper civarında akım gerektirir. Güç kaynağı yetersizse:
- Gerilim düşümü olur → verici güç düşer
- Aşırı ısınma gerçekleşir → cihaz zarar görebilir
- RF parazitleri artar → gürültü seviyesi yükselir
- Modülasyon bozulur → karşı istasyon sizi zor duyar
- Cihaz reset atar → kararsızlık ve kopmalar yaşanır
Bu nedenle, güçlü bir anteniniz olsa bile kötü bir güç kaynağı, tüm istasyon performansını boğabilir.
2. Lineer ve Anahtarlamalı (Switching) Güç Kaynakları
Güç kaynakları iki ana yapıda bulunur:
✔ Lineer Güç Kaynağı
- Gürültü seviyesi çok düşüktür
- Saf ve temiz DC üretir
- Ağırdır, hacimlidir
- Verimliliği düşüktür
- Fiyatı yüksektir
HF istasyonları için hâlâ en sorunsuz seçenek olarak kabul edilir.
✔ Switching Güç Kaynağı (SMPS)
- Küçüktür, hafiftir
- Verimlidir, az ısınır
- Uygun fiyatlıdır
- RF gürültüsü üretme ihtimali vardır
Modern kaliteli SMPS güç kaynakları filtreleme teknolojisiyle bu sorunu büyük ölçüde çözmüştür. Ancak ucuz ve filtresiz modeller amatör telsiz istasyonlarında ciddi parazit üretir.
3. Güç Kaynağı Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?
1) Gerilim (Voltage)
Hemen tüm amatör telsiz cihazları 13.8V DC ile çalışacak şekilde tasarlanır.
Güç kaynağının:
- 13.8V’a ayarlanabilir olması
- Yük altında gerilimi düşürmemesi gerekir
2) Akım Kapasitesi (Ampere)
Cihazın maksimum TX akımından %20 daha fazla kapasite seçilmelidir.
Örnek: Cihaz TX modunda 22A çekiyorsa → En az 25–30A PSU kullanılmalı.
3) Gürültü ve Ripple Değeri
Ripple ne kadar düşükse, ses o kadar temiz olur.
Lineer PSU’larda rippler birkaç mV iken, kötü SMPS’lerde volt seviyesine çıkabilir.
4) Koruma Devreleri
Mutlaka şunlar bulunmalı:
- Aşırı akım koruması (OCP)
- Aşırı voltaj koruması (OVP)
- Aşırı sıcaklık koruması (OTP)
- Kısa devre koruması
5) Soğutma
Uzun süreli sesli haberleşme (SSB), dijital modlar veya yüksek duty-cycle modlarında PSU yüksek yük altında kalacağından iyi bir soğutma sistemi şarttır.
4. Acil Durumlar İçin Yedek Güç Kaynakları
Amatör telsizciler özellikle acil durum haberleşmesinde rol oynar. Bu nedenle istasyonda farklı güç kaynakları bulundurmak önemlidir:
✔ Jel veya AGM Akü
Sessiz, güvenilir, taşınabilir.
✔ LiFePO4 Aküler
Hafif, uzun ömürlü, yüksek akım verebilir.
✔ Güneş Enerjisi + Şarj Regülatörü
Acil iletişim istasyonları için idealdir.
Bu tür yedek güç sistemleri, şebeke elektriği gittiğinde haberleşmenin devam etmesini sağlar.
5. Güç Kaynağı ve RF Paraziti
Birçok amatörün başına gelen klasik bir sorun:
Cihaz RX modunda garip bir uğultu ya da hat boyunca yükselen bir gürültü…
Bu çoğunlukla kötü filtrelenmiş bir SMPS’den kaynaklanır.
Çözüm:
- Ferrit filtre kullanmak
- Güç kablosunu kısaltmak
- Güç kaynağını anten kablosundan uzak tutmak
- Yüksek kaliteli bir PSU tercih etmek
6. Sonuç: Güç Kaynağı İstasyonun Kalbidir
Telsiziniz ne kadar kaliteli olursa olsun, güç kaynağınız yetersizse istasyonunuzun performansı da düşük olacaktır. Amatör telsizcilikte stabil güç, temiz modülasyon, düşük gürültü ve uzun cihaz ömrü için doğru güç kaynağı seçimi zorunludur.
.png)
.png)
.png)
.png)
0 Yorumlar