Amatör telsizcilik, çoğu zaman evdeki bir istasyon, çatıdaki bir anten ve masadaki bir telsiz setiyle özdeşleştirilir. Ancak hobi bununla sınırlı değildir. Doğa ile iç içe, tamamen taşınabilir ekipmanlarla yapılan “saha çalışmaları” amatör telsizciliğin en keyifli ve öğretici yönlerinden biridir. İşte bu noktada dünya çapında büyük ilgi gören iki aktivite öne çıkar: SOTA (Summits on the Air) ve POTA (Parks on the Air).
Bu iki program, hem amatör telsizcilere yeni meydan okumalar sunar hem de doğayla iç içe, sürdürülebilir ve eğlenceli bir telsiz deneyimi sağlar.
🗻 SOTA Nedir? (Summits on the Air)
SOTA, amatör telsizcilerin belirlenmiş zirvelere çıkarak telsiz aktivasyonları yaptığı uluslararası bir ödül ve aktivite programıdır. 2002 yılında Birleşik Krallık’ta başlayan SOTA, bugün yüzlerce ülkede binlerce kayıtlı zirveyi içeren dev bir sisteme dönüşmüştür.
SOTA’nın Temel Mantığı
SOTA’da iki tip katılımcı vardır:
- Activator (Zirveyi etkinleştiren kişi)
- Chaser (Activator ile temas kuran istasyonlar)
Activator, belirlenmiş bir zirveye çıkar ve orada bir telsiz bağlantısı (QSO) gerçekleştirir. Chaser ise evinden veya sahadan Activator ile temas kurarak puan kazanır. Birbirlerine bağlı çalışan bu iki rol, SOTA’nın eğlenceli rekabet sistemini oluşturur.
SOTA’yı Özel Kılan Nedir?
- Tamamen portatif ekipmanlarla çalışılır.
- Zirvede çevre dostu (çevreyi bozmayan) kısa süreli kurulum yapılır.
- Düşük güç (QRP) ile uzun mesafelere ulaşmanın keyfi yaşanır.
- Jeoloji, doğa sporları ve telsizcilik bir araya gelir.
Türkiye’de listelenmiş pek çok SOTA tepe noktası bulunmaktadır ve her yıl hem yerli hem yabancı amatörler tarafından aktif şekilde kullanılır.
🌲 POTA Nedir? (Parks on the Air)
POTA, korunan park alanlarında yapılan amatör telsiz aktivasyonlarını teşvik eden uluslararası bir programdır. Ulusal parklar, tabiat alanları, orman bölgeleri ve doğal sit alanları bu kapsamda yer alır. Son yıllarda POTA dünya çapında büyük bir ilgi görmüş ve adeta amatör telsizciliğin doğa festivali hâline gelmiştir.
POTA’nın Temel Mantığı
Tıpkı SOTA’da olduğu gibi POTA’da da iki rol vardır:
- Activator: Park içinde telsiz aktivasyonu yapar.
- Hunter: Aktivasyonu yakalar ve QSO yaparak puan kazanır.
POTA’nın Avantajları
- Tepe zirvesine çıkmak gerekmez; park içindeki herhangi bir uygun noktadan aktivasyon yapılabilir.
- Aileler, çocuklar ve yeni başlayan amatörler için oldukça erişilebilir bir aktivitedir.
- Geniş alanlarda farklı anten kurulumları yapılabilir.
- Doğa koruma bilinci ve sürdürülebilir açık hava etkinlikleri ile amatör telsizciliği buluşturur.
Türkiye’de Milli Parklar ve Tabiat Parkları POTA sistemi içinde listelenmekte ve her biri ayrı birer referans noktası olarak kullanılmaktadır.
🔍 SOTA ve POTA Arasındaki Farklar
| Özellik | SOTA | POTA |
|---|---|---|
| Alan Türü | Dağ zirvesi | Park, korunan alan |
| Zorluk Seviyesi | Genellikle yüksek – tırmanış gerekebilir | Orta veya düşük – ulaşım kolaydır |
| Ekipman | Ultra-portatif ve hafif olmalı | Daha geniş anten kurulumları mümkün |
| Yaygın Kullanım | QRP ve hafif antenler | QRP veya QRO, geniş anten seçenekleri |
| Amaç | Zirve aktivasyonu | Park aktivasyonu |
Her iki aktivite de hem teknik bilgi hem de saha pratiği gerektirir. Ancak en önemlisi doğayla bütünleşmeyi ve acil durum iletişimi için pratik beceriler kazanmayı sağlar.
SOTA/POTA İçin Temel Ekipman Listesi
- Hafif bir portatif HF/VHF telsiz (QRP önerilir)
- Taşınabilir anten (end-fed, dipol, telescopic whip, mini vertical vb.)
- Güç kaynağı (LiFePO4 batarya önerilir)
- Tripod, hafif mast veya ağaç montaj aparatı
- Haritalar / GPS cihazı
- Not defteri veya logging uygulaması
- Mevsime uygun doğa ekipmanları
Neden SOTA ve POTA Yapmalısınız?
- Telsizcilik becerilerinizi geliştirir.
- Acil durum haberleşme pratiği sağlar.
- QRP çalışma yeteneklerinizi güçlendirir.
- Yeni yerler keşfetmenize yardımcı olur.
- Uluslararası amatörlerle temas kurma şansı sağlar.
- Stres atmak ve doğada kaliteli zaman geçirmek için harika bir yöntemdir.
Sonuç: Doğada Radyo Dalgalarıyla Buluşma
SOTA ve POTA, amatör telsizciliğin en keyifli saha aktiviteleri arasında yer alır. Radyo dalgalarının doğadaki davranışlarını deneyimlemek, portatif antenlerle uzun mesafeler yapmak ve global bir toplulukla etkileşim kurmak için mükemmel bir fırsattır. İster tecrübeli bir ham olun, ister yeni başlamış bir telsiz meraklısı—doğa sizi çağırıyor!
Hazır olduğunuzda, bir parkın gölgesinde ya da bir dağın zirvesinde CQ çağrısı atmak için tek yapmanız gereken taşınabilir setinizi toplamak.
.png)
.png)
.png)
.png)
0 Yorumlar