Depremlerden sonra geçen ilk 72 saat, hayat kurtarma açısından “altın zaman” olarak kabul edilir. Bu süre içinde arama-kurtarma faaliyetleri, koordinasyon, lojistik ve bilgi paylaşımı hayati öneme sahiptir. Ancak ne yazık ki bu dönemde cep telefonu şebekeleri, internet ve elektrik altyapısı büyük ölçüde devre dışı kalabilir.
İşte tam bu noktada telsiz haberleşmesi, afet sonrası iletişimin omurgası hâline gelir.
Bu yazıda, deprem sonrası ilk 72 saat için pratik, uygulanabilir ve sahada çalışabilir bir telsiz haberleşme planını adım adım ele alıyoruz.
1. İlk 72 Saat Neden Kritik?
Deprem sonrası zaman çizelgesi genel olarak üç aşamaya ayrılır:
⏱️ 0–24 Saat: Kaos ve Acil Müdahale
- Profesyonel ekipler bölgeye tam ulaşmamıştır
- GSM altyapısı çökmüştür
- Bilgi kirliliği yüksektir
⏱️ 24–48 Saat: Organize Olma
- Arama kurtarma ekipleri sahaya yayılır
- Yerel koordinasyon merkezleri oluşur
- Haberleşme ihtiyacı artar
⏱️ 48–72 Saat: Sürdürülebilirlik
- Lojistik ve yardım dağıtımı başlar
- Alanlar arası koordinasyon gerekir
- Uzun süreli haberleşme önem kazanır
Her aşamada kesintisiz, bağımsız ve enerji dostu bir haberleşme sistemi gerekir.
2. Neden Telsiz?
Telsiz haberleşmesi, afet senaryolarında benzersiz avantajlar sunar:
- 📡 Altyapıdan bağımsızdır
- 🔋 Düşük enerji ile çalışabilir
- 🌍 Geniş alan kapsaması sağlar
- 🤝 Çoklu kullanıcıyla anlık iletişim sunar
- 🛠️ Sahada hızlı kurulabilir
Özellikle PMR, VHF/UHF amatör telsizler ve HF sistemler, ilk 72 saatte kritik rol oynar.
3. Katmanlı Telsiz Haberleşme Planı
Başarılı bir afet telsiz planı tek bir sistemle değil, katmanlı bir yapı ile oluşturulmalıdır.
🔹 Katman 1: Yerel Alan Haberleşmesi (0–5 km)
Amaç:
- Enkaz alanları
- Mahalle içi koordinasyon
- Gönüllüler arası iletişim
Önerilen Sistemler:
- PMR446 telsizler
- UHF el telsizleri
- Basit röle kurulumu (taşınabilir)
Planlama Notları:
- Önceden belirlenmiş acil kanal
- Gereksiz konuşmaların yasaklanması
- Net, kısa ve standart mesaj formatı
🔹 Katman 2: Bölgesel Haberleşme (5–30 km)
Amaç:
- Afet koordinasyon merkezi
- Hastaneler
- Lojistik noktaları
Önerilen Sistemler:
- VHF mobil telsizler
- Taşınabilir röle (repeater)
- Araç üstü antenler
Planlama Notları:
- Yüksek noktalara geçici anten kurulumu
- Güneş paneli veya akü destekli sistemler
- Kanal görev dağılımı (arama, sağlık, lojistik)
🔹 Katman 3: Ulusal / Bölge Dışı Haberleşme (30 km+)
Amaç:
- Afet bölgesi dışı bilgi aktarımı
- Yardım çağrıları
- Resmî kurumlar ile iletişim
Önerilen Sistemler:
- HF amatör telsiz istasyonları
- NVIS haberleşme
- Dijital modlar (Winlink, JS8Call)
Planlama Notları:
- Önceden belirlenmiş HF frekansları
- QRP odaklı, düşük güç sistemleri
- Günün saatine göre bant seçimi
4. Kanal, Frekans ve Disiplin
Afet anında en büyük sorunlardan biri, plansız kanal kullanımıdır.
📌 Temel Kurallar:
- Her kanalın net bir görevi olmalı
- Acil çağrılar için öncelik tanınmalı
- Uzun sohbetler kesinlikle yasaklanmalı
- Mesajlar: Kim – Nerede – Ne istiyor
Örnek mesaj formatı:
“Merkez, Merkez. Burası Alan-3.
Konum: X Mahallesi.
2 yaralı, sağlık desteği talep ediyorum.”
5. Enerji ve Donanım Planlaması
İlk 72 saat boyunca enerji en az telsiz kadar kritiktir.
🔋 Enerji Çözümleri:
- Yedek LiFePO4 aküler
- Güneş panelleri
- Araç aküsü adaptörleri
- QRP (düşük güç) çalışma prensibi
🎒 Telsiz GoBox İçeriği:
- El ve mobil telsiz
- Yedek bataryalar
- Çok bant anten
- Anten ipi, izolatör
- Defter, kalem, frekans listesi
6. Amatör Telsizcilerin Rolü
Depremler göstermiştir ki, amatör telsizciler afet anında boşluğu dolduran en önemli gönüllü güçlerden biridir.
- Resmî sistemler çökse bile çalışırlar
- Kendi enerjilerini üretirler
- Eğitimli ve disiplinlidirler
- Sahada hızla organize olabilirler
Bu nedenle afet öncesinde:
- Tatbikatlara katılmak
- Yerel ekiplerle tanışmak
- Frekans planlarını önceden belirlemek hayati öneme sahiptir.
7. Sonuç: Plan Yoksa Telsiz de Yoktur
Deprem sonrası ilk 72 saatte telsiz sahibi olmak tek başına yeterli değildir.
Asıl farkı yaratan şey: PLAN, DİSİPLİN ve HAZIRLIKtır.
📌 Telsiz bir cihaz değil, bir sistemdir.
Doğru planlanmış bir telsiz ağı;
- Hayat kurtarır
- Kaosu azaltır
- Bilgiyi doğru yere ulaştırır
TA4JEO - Depremde telsiz haberleşme planı üzerine..
.png)
.png)
.png)
.png)
0 Yorumlar