Komşunun Televizyonu Bozulduğunda Kim Suçlu? (EMI / RFI Gerçeği)

Amatör telsizcilerin başına sık gelen bir sahne vardır:

Mikrofona basarsınız, QSO gayet temiz gider…
Tam o sırada kapı çalar.

“Telsizi açtığınızda bizim televizyon bozuluyor.”

Peki gerçekten öyle mi?
Yoksa görünmeyen ama çok yaygın bir teknik cehaletin kurbanı mıyız?

Bu yazıda, EMI / RFI kavramlarını suçlama refleksinden arındırarak, teknik gerçekleriyle ele alalım.

---

EMI ve RFI Nedir, Ne Değildir?

Önce kavramları netleştirelim.

EMI (Electromagnetic Interference)

Bir cihazın, elektromanyetik ortamdan etkilenerek düzgün çalışamaması durumudur.

RFI (Radio Frequency Interference)

EMI’nin özel bir türüdür; sorun radyo frekansları kaynaklıdır.

🔴 Önemli nokta:

EMI/RFI bir yayın sorunu kadar, hatta çoğu zaman alıcı cihazın bağışıklık (immunity) sorunudur.

---

“Telsiz Yayını Televizyonu Bozuyor” Yanılgısı

Bu cümle genellikle eksik söylenir.
Doğrusu şudur:

“Televizyonum, dışarıdan gelen güçlü RF sinyallerine karşı yeterince dayanıklı değil.”

Yani mesele çoğu zaman:

• Düşük kaliteli güç kaynağı
• Yetersiz filtreleme
• Zayıf topraklama
• Standartlara uymayan tasarım

📺 Modern bir televizyon, yasal sınırlar içindeki bir telsiz yayını yüzünden bozuluyorsa, asıl sorun televizyondadır.

---

Amatör Telsizci Gerçekten Suçlu Olabilir mi?

Evet.
Ama her zaman değil — ve çoğu zaman sanıldığı sebeplerle değil.

Amatör telsizcinin gerçekten hatalı olabileceği durumlar:

• Harmonik yayılım (özellikle HF’de)
• Kötü ayarlanmış veya arızalı verici
• Yetersiz low-pass / band-pass filtreleme
• Anten – besleme hattı dengesizliği
• Koaksiyel kılıf akımları (common-mode)

📌 Bunlar teknik kusurdur, “yayın yapıyor olmak” değildir.

---

Asıl Yaygın Senaryo: Bağışıklığı Zayıf Cihazlar

Gerçek hayatta EMI/RFI şikâyetlerinin büyük bölümü şuradan gelir:

• Ucuz LED lambalar
• Anahtarlamalı adaptörler
• Kalitesiz TV tuner devreleri
• Topraksız prizler
• Uzun, filtrelenmemiş kablolar

Bu cihazlar:

• Anten gibi davranır
• RF’yi içeri toplar
• Kendi içinde doğrultur (detektör etkisi)
• Sonra da “bozulma” diye tarif edilen şey ortaya çıkar

⚠️ Burada telsiz sinyali sorun değil, cihazın tasarımı sorunludur.

---

Hukuki ve Teknik Çerçeve

Birçok ülkede (Türkiye dâhil):

• Lisanslı ve
• Yasal güç sınırlarında
• Standartlara uygun yayın yapan amatör telsizci

➡️ Öncelikli olarak suçlu değildir.

Aksine:

EMI/RFI bağışıklığı olmayan cihaz, mevzuata aykırı sayılabilir.

Bu yüzden birçok regülasyonda şu ifade geçer:

“Cihaz, makul seviyedeki elektromanyetik girişime dayanıklı olmalıdır.”

---

Çözüm Kavgada Değil, Teknikte

Gerçek amatör telsizci ne yapar?

• Komşusuna düşman olmaz
• “Ben haklıyım” diye kestirip atmaz
• Sorunu ölçer, analiz eder, çözer

Uygulanabilecek basit çözümler:

• Ferrit boncuklar
• Güç hattı filtreleri
• Topraklama iyileştirmesi
• Anten yönü ve yerleşim optimizasyonu
• Common-mode choke kullanımı

Çoğu vakada sorun 30 dakikalık teknik müdahaleyle biter.

---

Asıl Tehlike Nerede?

En büyük tehlike EMI değil.
EMI bahane edilerek yapılan bilgisiz suçlamalar.

“Telsiz zararlı.”
“Yayın yapıyorsun, bozuyorsun.”
“Kapat şunu.”

Bu yaklaşım:

• Bilimi değil korkuyu besler
• Amatör telsizciliği hedef hâline getirir.
• Asıl sorunlu cihazların sorgulanmasını engeller

---

Sonuç: Suçlu Kim?

Sorunun cevabı net değil, ama adil:

• 📡 Yasal ve temiz yayın yapan amatör telsizci suçlu değildir
• 📺 EMI bağışıklığı olmayan cihazlar en az yayın kadar sorumludur
• 🔧 Gerçek çözüm teknik bilgi ve iş birliğidir

Ve belki de en önemlisi:

EMI/RFI, telsizcilerin değil, elektromanyetik cahilliğin problemidir.

---

TA4JEO - EMI-RFI üzerine..