HF (High Frequency) bantları, amatör telsizciliğin en büyüleyici yönlerinden biridir. Çünkü bu bantlar sayesinde binlerce kilometre ötedeki istasyonlarla doğrudan görüş hattı olmadan bile haberleşme kurmak mümkündür. Peki, aynı istasyonla farklı yönlerden bağlantı kurabileceğinizi biliyor muydunuz? İşte bu durum “uzun yol (long path)” ve “kısa yol (short path)” yayılımı ile açıklanır.
Kısa Yol (Short Path) Nedir?
Kısa yol, adından da anlaşılacağı gibi, Dünya üzerindeki iki nokta arasındaki en kısa mesafeli yayılım yoludur. Bir amatör telsizci olarak örneğin Türkiye’den Japonya’daki bir istasyonla haberleşmek istediğinizde, sinyaliniz normalde Asya üzerinden en kısa rotayı izleyerek karşıya ulaşır. Bu, genellikle iyonosferin birkaç kez yansıtmasıyla (skip) gerçekleşir.
Kısa yol bağlantıları çoğunlukla günün belirli saatlerinde ve güneş aktivitesinin uygun olduğu durumlarda daha kararlıdır. Ayrıca kısa yol yönü, anten yönlendirmelerinde de genellikle “doğrudan” yön olarak alınır.
Uzun Yol (Long Path) Nedir?
Uzun yol ise, sinyalin Dünya’nın diğer tarafından dolaşarak hedef istasyona ulaşmasıdır. Yani kısa yolun tam tersi yönde bir yayılım gerçekleşir. Türkiye’den Japonya’ya kısa yol Asya üzerinden giderken, uzun yol bağlantısı Atlantik Okyanusu, Güney Amerika ve Pasifik üzerinden dolaşarak Japonya’ya ulaşabilir.
Bu tür bağlantılar genellikle güneşin yeni doğduğu ya da battığı saatlerde (grayline zamanı) gerçekleşir. Çünkü bu saatlerde iyonosferin D tabakası zayıflar, E ve F tabakaları sinyalleri çok daha etkin bir biçimde yansıtır. Sonuçta, uzun yol üzerinden gelen sinyaller bazen kısa yoldan bile daha güçlü duyulabilir.
Uzun Yol - Kısa Yol Farkını Nasıl Anlarız?
- Yön farkı: Anteni hedef istasyona yönlendirdiğinizde kısa yoldan zayıf, ancak tam tersi yönde güçlü bir sinyal alıyorsanız, büyük ihtimalle uzun yol yayılımı gerçekleşiyordur.
- Sinyal gecikmesi: Uzun yol sinyalleri, Dünya’yı yaklaşık 40.000 km dolaştığı için genellikle hafif yankılı veya “eko”lu olarak duyulur.
- Grayline etkisi: Gün doğumu ve gün batımı çizgisi boyunca (terminator line) alınan uzak istasyonlar genellikle uzun yol yoluyla duyulabilir.
Pratikte Ne İşimize Yarar?
Uzun yol ve kısa yol kavramlarını anlamak, DX (uzak mesafe) çalışmalarında oldukça faydalıdır. Örneğin anteninizi doğru yöne çevirmek, en uygun saatte deneme yapmak ve sinyal raporlarını yorumlamak için bu bilgiler büyük avantaj sağlar.
Birçok deneyimli amatör, günün belirli saatlerinde uzun yol denemeleri yapar. Özellikle 20 metre (14 MHz) ve 17 metre (18 MHz) bantlarında bu tür bağlantılar oldukça sık yaşanır.
Sonuç
HF bantlarında Dünya'nın bir ucuna ulaşmanın birden fazla yolu vardır. Bazen doğrudan en kısa mesafeden, bazen de gezegenin diğer ucunu dolaşarak... Bu da amatör telsizciliğin büyüsünü artıran unsurlardan biridir. Bir dahaki sefere uzak bir istasyon duyduğunuzda, anteninizi tam tersi yöne çevirmeyi deneyin – belki de Dünya’yı dolaşan sinyali siz yakalarsınız!
Düzdünyacılara kötü haber! Amatör Telsizciler RF dalgalarını uzun yol ve kısa yoldan aynı noktaya düşürerek bir nevi Dünya'nın yuvarlak olduğunu ıspatlayabiliyor. 😜
Hazırlayan: TA4JEO – HF Yayılımı Üzerine
.png)
.png)
.png)
.png)
0 Yorumlar