Amatör telsizcilikte kablo, sinyal zincirinin en çok ihmal edilen ama en kritik halkasıdır.
Birçok amatör telsizci, anten ve telsiz seçimine saatler harcar ama kabloyu genellikle "elimde ne varsa onu kullanırım" mantığıyla seçer. Oysa yanlış kablo seçimi, özellikle yüksek frekanslarda, kazandığınız dB’leri sessizce yutar. Bu yazıda, HF (3–30 MHz) ve VHF–UHF (30 MHz üstü) bantlarında hangi koaksiyel kablonun neden tercih edilmesi gerektiğini adım adım inceleyeceğiz.
HF Frekanslarında (3–30 MHz)
HF bantlarında sinyal dalga boyu uzun, frekans düşük olduğundan kablodaki kayıplar nispeten azdır. Bu nedenle, koaksiyel kablo seçimi HF’de affedicidir. Ancak uzun mesafeli (örneğin kule – cihaz arası 30 m üzeri) bağlantılarda fark yaratır.
- Önerilen Kablo Tipleri:
- RG-58: En yaygın ve uygun fiyatlı kablodur. HF için 20 m altı uzunluklarda kullanılabilir. Esnektir, ancak 100 MHz üstü frekanslarda kayıplar hızla artar.
- RG-8X (Mini 8): RG-58’e göre daha kalın ve daha düşük kayıplıdır. HF’te 30 m’ye kadar oldukça verimlidir. QRP istasyonları için idealdir.
- RG-213/U: Profesyonel kalite, düşük kayıplı bir kablodur. 100 W ve üzeri çıkış gücü kullanan HF istasyonları için uzun yıllar güvenli çözümdür. UV dayanımı yüksektir, dış ortam kurulumlarına uygundur.
- Belden H-155 veya Ecoflex-10: Modern düşük kayıplı alternatiflerdir. Özellikle çok bantlı (HF + VHF) istasyonlarda tercih edilir. Esneklik ve düşük zayıflama dengesini iyi sağlarlar.
- HF Kablo Seçiminde Dikkat Edilecekler:
- Empedans daima 50 Ω olmalıdır (Amatör telsiz cihazları için standart).
- Kablo uzunluğu gereksiz yere uzatılmamalı; her metre ek, sinyal zayıflatır.
- Topraklama ve konektör kalitesi, kablodan daha kritik olabilir. N-konnektör tercih edilmesi kayıpları azaltır.
- Bakır örgü yoğunluğu yüksek kablolar tercih edilmelidir (%90 üzeri ekranlama).
VHF – UHF Frekanslarında (30 MHz – 1 GHz)
Frekans yükseldikçe kablodaki dB kayıpları dramatik biçimde artar. HF’te “önemli değil” dediğiniz farklar burada S-metresiyle hissedilir hale gelir. Bu nedenle VHF ve UHF bantlarında “ince” kablo kullanmak çoğu zaman ciddi performans kaybına neden olur.
- Önerilen Kablo Tipleri:
- RG-8 / RG-213: VHF için kabul edilebilir, ancak 400 MHz üstü kullanımda kayıplar artar. 10–15 m altı bağlantılarda uygundur.
- LMR-400: VHF ve UHF için en popüler düşük kayıplı kablolardan biridir. 144 MHz’de 0.14 dB/m, 440 MHz’de 0.22 dB/m civarında zayıflama sunar. Dış ortamlara dayanıklıdır.
- Ecoflex-10 veya Aircell-7: LMR-400 ile benzer performans gösterir, daha esnek yapısı sayesinde rotor kullanılan anten sistemlerinde avantajlıdır.
- LMR-600 veya Heliax (yarı sert kablolar): Uzun mesafeli (örneğin kule kurulumları) profesyonel bağlantılar için tercih edilir. 30–50 m üzeri hatlarda fark yaratır.
- UHF-VHF Kablo Seçiminde Dikkat Edilecekler:
- Kayıp değerini (attenuation) dB/100 m olarak kablo datasheet’inde inceleyin. UHF için 20 m uzunlukta 2 dB altında zayıflama hedeflenmelidir.
- Konnektör olarak N-type kullanın. PL-259 (UHF) konnektörler 500 MHz üstünde ciddi uyumsuzluk yaratır.
- Su geçirmezliği sağlayın: Dış mekânda kablo uçları mutlaka kendinden vulkanize bant veya ısı ile daralan makaronla korunmalıdır.
Kısa Kablo – Uzun Ömür Formülü
Birçok amatörün gözden kaçırdığı basit kural: Kablo uzunluğu ne kadar kısa olursa, verim o kadar yüksektir. Her 3 dB kayıp, vericinizin çıkış gücünü yarıya düşürmek demektir. Örneğin 50 W çıkış yapan bir cihaz, kablo sonunda sadece 25 W etkili güçle antene ulaşabilir.
Sonuç: Tek Doğru Yok, Doğru Kullanım Var
Amatör telsizcilikte “en iyi kablo” diye bir şey yoktur; “doğru frekansta, doğru uzunlukta, doğru şartta kullanılan kablo” vardır. HF’te RG-213 sizi yıllarca mutlu ederken, aynı kabloyla 70 cm bandında konuşmak adeta duvara sinyal göndermektir.
Anten kadar önemli olan bu unsuru doğru seçtiğinizde, istasyonunuzun performansının bir anda nasıl değiştiğini fark edeceksiniz.
Hazırlayan TA4JEO - Amatör telsizcilik blogu – Bilgi paylaşarak yayılır 📻
.png)
.png)
.png)
.png)
0 Yorumlar