PSK31, FT8 ve RTTY: Modern ve Klasik Veri Modlarının Karşılaştırmalı Analizi

Amatör telsizcilik dünyasında dijital haberleşme modları, özellikle HF bantlarında düşük güçle uzun mesafeler kat etmek isteyen amatörler için vazgeçilmez hale geldi. Bu modlar arasında PSK31, RTTY ve FT8, hem tarihsel önemleri hem de kullanım farklılıklarıyla ön plana çıkıyor. Bu yazıda üç modu teknik özellikleri, kullanım alanları ve performansları açısından karşılaştıracağız.

1. RTTY (Radio Teletype): Dijital Modların Klasik Babası

RTTY, amatör telsizciliğin en eski dijital iletişim modlarından biridir. 1950’lerden bu yana kullanılan bu mod, geleneksel olarak mekanik teleks cihazlarıyla başlamış, daha sonra bilgisayar yazılımları tarafından devralınmıştır.

Nasıl Çalışır?

RTTY, FSK (Frequency Shift Keying) mantığıyla çalışır. İki frekans arasında hızlı geçiş yaparak bitleri temsil eder.

Tipik hız: 45.45 baud
Shift: 170 Hz (en yaygın)
Coding: Baudot / 5-bit

Avantajları

Basit ve sağlam bir modülasyon.
Yarışmalarda hâlen aktif olarak kullanılıyor.
Eski ama güvenilir: gürültülü bantlarda dahi iş yapabiliyor.

Dezavantajları

Spektral verimliliği düşük.
Minimum bant genişliği yaklaşık ~250 Hz.
PSK31 ve FT8’e göre düşük hassasiyet.

2. PSK31: Metin Tabanlı Dijital Haberleşmenin Altın Dönemi

1998’de Peter Martinez (G3PLX) tarafından geliştirilen PSK31, düşük bant genişliği ve yüksek verimliliği sayesinde kısa sürede popüler oldu. Özellikle QRP iletişimciler için PSK31 bir devrim niteliğindeydi.

Nasıl Çalışır?

PSK31, faz kaydırmalı anahtarlama (Phase Shift Keying) kullanır.

Bant genişliği: ~31 Hz (adı buradan gelir)
Modülasyon: BPSK veya QPSK
Hız: Yaklaşık 50 WPM metin iletimi

Avantajları

Çok dar bant genişliği → Aynı frekansta çoklu QSO mümkün.
İnsan tarafından yazılan metinlere uygun: klavyeden yaz, karşı taraf okusun.
QRP istasyonlar için mükemmel: 5W ile dünya turu mümkün.

Dezavantajları

Operatör odaklıdır; sürekli başında oturman gerekir.
FT8’e göre zayıf sinyallerde daha az hassas.

3. FT8: Zayıf Sinyallerin Kralı ve Günümüzün En Popüler Modu

K1JT (Joe Taylor – Nobel Fizik Ödülü sahibi) ve ekibi tarafından geliştirilen FT8, özellikle 2017 sonrasında amatör bantların dinamiğini büyük ölçüde değiştirdi.
FT8, WSJT-X yazılımıyla kullanılan 8-FSK tabanlı otomatik bir dijital moddur.

Nasıl Çalışır?

Çerçeve süresi: 15 saniye
Kodlama: LDPC
Gereken bant genişliği: ~50 Hz
Çok zayıf sinyaller: -20 dB altında bile iletişim yapabilir.

Avantajları

Dünyanın en kalabalık dijital modu.
Çok düşük sinyal seviyelerinde bile QSO mümkündür.
Operatör hatası riski yok: bilgisayar otomatik gönderir/alır.
DX avcıları için ideal.

Dezavantajları

İnsan metni değil, önceden belirlenmiş kısa mesajlar.
Karşılıklı sohbet mümkün değil.
Bazı amatörler tarafından “fazla otomatik” bulunuyor.

Karşılaştırma Tablosu

Özellik	RTTY	PSK31	FT8
Modülasyon	FSK	PSK	8-FSK + LDPC
Bant Genişliği	~250 Hz	~31 Hz	~50 Hz
Zayıf Sinyal Performansı	Düşük	Orta	Çok yüksek
Kullanım Türü	Metin sohbet / yarışma	Metin sohbet	Otomatik kısa mesaj
Operatör Gereksinimi	Yüksek	Yüksek	Düşük
QRP Uygunluğu	Orta	Yüksek	Çok yüksek
Popülerlik (Günümüzde)	Azalan	Orta	Çok yüksek

Hangi Modu Ne Zaman Kullanmalı?

RTTY

Yarışmalarda hâlâ güçlü.
Eski usul dijital haberleşme sevenler için nostaljik ve tatmin edici.

PSK31

Gerçek sohbet isteyen, klavyeyle yazıp karşı tarafı okumaktan hoşlanan amatörler için ideal.
QRP ve dar bant verimliliğinde çok başarılı.

FT8

Zayıf sinyallerde bile DX yapmak isteyen herkes için tartışmasız en verimli seçenek.
Güncel HF koşullarında en geniş kullanıcı kitlesine sahip.

Sonuç

PSK31, FT8 ve RTTY; amatör telsizciliğin dijital dünyasında farklı ihtiyaçlara hizmet eden üç önemli moddur.

RTTY, köklü geçmişiyle hâlâ canlı bir yarışma modu.
PSK31, insani dokunuşa sahip, sohbet edilebilir, QRP dostu bir mod.
FT8 ise düşük sinyal performansıyla modern amatör telsizciliğin standart dijital modu haline geldi.

Bu üç modun her biri, HF bantlarını daha verimli, daha erişilebilir ve daha eğlenceli hale getirmeye devam ediyor.

TA4JEO - PSK31, FT8 ve RTTY Karşılaştırması