PSK - Faz Kaydırmalı Anahtarlama

Dijital haberleşme modları, amatör telsizciliğin en hızlı gelişen alanlarından biri. Bu modlar arasında özellikle PSK31, düşük güçlü (QRP) ile bile etkileyici iletişimler kurabilmesi, dar bant genişliği ve yüksek verimliliği sayesinde hâlâ en sevilen modlardan biri. Peki PSK31 tam olarak nedir ve neden bu kadar önemlidir?

Bu yazıda PSK31’in çalışma prensiplerini, avantajlarını, kullanılan ekipmanları ve pratik kullanım ipuçlarını ele alıyoruz.

PSK31 Nedir?

PSK31, 1998 yılında Peter Martinez (G3PLX) tarafından geliştirilen bir dijital haberleşme modudur. Açılımı:

PSK: Phase Shift Keying (Faz Kaydırmalı Anahtarlama)
31: 31 baud hızında çalışmasından gelir.

PSK31, dar bant genişliği (yaklaşık 31 Hz) ve yüksek verimlilik sayesinde, çok zayıf sinyal koşullarında bile iletişim kurulabilen bir moddur. QRP (1–5 watt) güç seviyelerinde bile dünyanın öbür ucuyla bağlantı yapılabilir.

PSK31 Nasıl Çalışır?

PSK31, faz kaydırmalı anahtarlama temeline dayanır. Yani bilgiyi frekans veya genlik yerine taşıyıcı dalganın fazını değiştirerek taşır.

Özellikle Binary Phase Shift Keying — BPSK31

En yaygın kullanım BPSK31’dir. Sinyal iki faz arasında (0° ve 180°) değişir. Bu değişim her biri birer bit taşır.

Neden 31 baud?

31 baud, hem insan klavye yazma hızına yakın olduğu için “real-time typing” mantığına uygundur hem de düşük bant genişliği sağlayarak gürültüye karşı yüksek dayanım sunar.

PSK31’in Avantajları

1. Çok düşük güçle bile mükemmel performans

PSK31 QRP kullanımının en sevilen modlarından biridir.
1 watt ile bile kıtalararası QSO yapmak mümkündür.

2. Çok dar bant genişliği

Yaklaşık 31–80 Hz genişliğinde bir alanda çalışır. Bu, HF bantlarında yoğunluk olsa bile PSK31’e yer bulmayı kolaylaştırır.

3. Gürültü bağışıklığı yüksek

Faz tabanlı bir mod olduğu için HF’nin zorlu koşullarında bile başarılıdır.

4. Canlı yazışma hissi

Diğer bazı dijital modlar paket mantığıyla çalışırken, PSK31 karşılıklı sohbet gibi gerçek zamanlı bir akış sunar. Bu yüzden ragchew (sohbet tipi) QSO’lara da uygundur.

PSK31 için Gerekli Ekipmanlar

PSK31 çalıştırmak için çok yüksek teknolojiye ihtiyaç yoktur:

1. Bir HF Telsiz

SSB modunda çalışabilen herhangi bir HF transceiver yeterlidir.

2. Bilgisayar veya Akıllı Cihaz

Sinyalin çözümü için yazılımlar kullanılır.
Popüler PSK31 yazılımları:

Fldigi
DigiPan
Ham Radio Deluxe (HRD + DM780)
MixW

3. Ses kartı arayüzü (opsiyonel ama önerilir)

CAT kontrolü ve izolasyon sağlar.
Örnek cihazlar:

Signalink USB
DigiRig
Homebrew afsk/ptt arayüzleri

4. Basit bir bağlantı kablosu bile yeterli olabilir

Yeni başlayanlar için sadece mikrofon ve hoparlör bağlantılarıyla bile çalıştırmak mümkündür (ancak RF girişinden kaçınmak gerekir).

PSK31’de Kullanılan Frekanslar

Genel PSK31 çağrı frekansları şöyledir:

Bant	Frekans (kHz)
80 m	3580.15
40 m	7070.15
30 m	10140.15
20 m	14070.15
17 m	18100.15
15 m	21070.15
12 m	24920.15
10 m	28120.15

20 metre bandındaki 14.070 MHz, en yoğun kullanılan PSK31 frekansıdır.

PSK31 ile İlk QSO Nasıl Yapılır?

HF telsizinizi USB modunda ilgili frekansa ayarlayın.
Bilgisayarınızda AU (audio in/out) bağlantılarını yapın.
Programda “PSK31” modunu seçin.
Waterfall ekranında karakteristik PSK31 sinyallerini görün (ince ve temiz çizgiler).
Bir sinyale tıklayın, çözülmüş metin akışını okuyun.
Çağrı yapmak için CQ makrosu kullanabilir veya karşıdaki istasyonun çağrısına yanıt verebilirsiniz.

PSK31’in PSK63 ve PSK125 ile Farkları

PSK31: En dar bant, en iyi zayıf sinyal performansı
PSK63: İki kat hızlı
PSK125: Daha da hızlı, ancak daha geniş bant ve daha fazla hata riski taşır

Çoğu amatör, verimlilik nedeniyle PSK31’i tercih eder.

PSK31’in Modern Dijital Modlar Arasındaki Yeri

FT8 gibi modern zayıf sinyal modlarının çok popüler olmasına rağmen PSK31 insan–insan iletişimini gerçek zamanlı sağlayan nadir dijital modlardan biridir. FT8 robotik ve otomatik çalışmaya uygundur; PSK31 ise hâlâ sohbet (ragchew) ve manuel QSO için tercih edilir.

Sonuç

PSK31, amatör telsizcilikte hem teknik verimliliği hem de kullanıcı dostu yapısı sayesinde hâlâ önemli bir dijital mod olarak varlığını sürdürüyor.
HF bantlarında düşük güçle bile etkili iletişim kurmak istiyorsanız, PSK31 sizin için ideal bir başlangıç olabilir.

TA4JEO - PSK Phase Shift Keying (Faz Kaydırmalı Anahtarlama)