AIS (Automatic Identification System), deniz trafiğinin güvenliğini artırmak, çarpışmaları önlemek ve gemi hareketlerini izlemek amacıyla geliştirilmiş, VHF bantlarında çalışan bir otomatik gemi tanımlama ve takip sistemidir. Günümüzde ticari gemilerden balıkçı teknelerine, sahil güvenlikten liman otoritelerine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir.
AIS Neden Geliştirildi?
Yoğun deniz trafiği, görüş mesafesinin düştüğü hava koşulları ve insan hataları, deniz kazalarının en önemli nedenleridir. Radar sistemleri tek başına yeterli olmadığında, gemilerin birbirlerini otomatik olarak tanıyabilmesi ihtiyacı doğmuştur.
AIS bu noktada devreye girerek:
- Gemilerin kimliğini,
- Konumunu,
- Hızını,
- Rotasını gerçek zamanlı olarak diğer gemilere ve kıyı istasyonlarına iletir.
AIS Nasıl Çalışır?
AIS sistemi, VHF deniz bandında çalışan bir sayısal haberleşme sistemidir.
Kullanılan Frekanslar
- AIS Kanal 1: 161.975 MHz (VHF Kanal 87B)
- AIS Kanal 2: 162.025 MHz (VHF Kanal 88B)
Sistem, TDMA (Time Division Multiple Access) yöntemiyle çalışır. Yani her gemi, belirlenmiş zaman dilimlerinde kısa veri paketleri gönderir. Bu sayede aynı frekansta çok sayıda gemi çakışma olmadan haberleşebilir.
Gönderilen Bilgiler
AIS mesajları iki ana gruba ayrılır:
Statik Bilgiler
- MMSI numarası
- Gemi adı ve çağrı işareti
- Gemi tipi ve boyutları
Dinamik Bilgiler
- Anlık konum (GPS)
- Hız (SOG)
- Rota (COG)
- Baş (Heading)
- Seyir durumu (demirli, seyirde, manevrada vb.)
AIS Sınıfları Nelerdir?
AIS Class A
- Zorunlu olarak:
- Ticari gemiler,
- Yolcu gemileri
- 300 GT üzeri uluslararası sefer yapan gemiler
- Yüksek çıkış gücü (12.5 W)
- Daha sık veri gönderimi
- Profesyonel köprüüstü sistemlerine entegre
AIS Class B
- Küçük tekneler ve yatlar için
- Daha düşük güç (2 W)
- Daha seyrek yayın
- Gönüllü kullanım
Diğer AIS Türleri
- AIS Base Station: Kıyı ve liman kontrol istasyonları
- AIS AtoN: Şamandıra ve deniz fenerleri
- AIS SART: Arama-kurtarma cihazları (can salı, can yeleği vb.)
AIS ve Güvenlik
AIS, özellikle çarpışma önleme konusunda büyük avantaj sağlar:
- Radar kör noktalarını tamamlar
- Gemi isimleri doğrudan ekranda görünür
- Köprüüstü ekipleri doğrudan hedef gemiyle iletişime geçebilir
Ancak unutulmamalıdır:
AIS bir destek sistemidir, radar ve görsel gözetlemenin yerini tutmaz.
AIS Verileri Nerelerde Kullanılır?
- Liman trafik yönetim sistemleri (VTS)
- Sahil güvenlik ve deniz polisi
- Denizcilik sigortaları
- Lojistik ve filo takibi
- Akademik ve çevresel araştırmalar
Ayrıca AIS verileri, uydu üzerinden de toplanarak küresel gemi izleme sistemlerinde kullanılmaktadır.
AIS ve Amatör Telsizciler
AIS sinyalleri VHF bandında olduğu için:
- SDR alıcılar ile rahatlıkla dinlenebilir
- RTL-SDR gibi ucuz donanımlarla AIS mesajları çözümlenebilir
- OpenCPN, AISMon, ShipPlotter gibi yazılımlar kullanılabilir
Bu yönüyle AIS, amatör telsizciler için:
- Sayısal haberleşme
- Denizcilik uygulamaları
- SDR pratiği açısından oldukça öğretici bir sistemdir.
Afet ve Acil Durumlarda AIS
Afet sonrası deniz trafiğinin kontrolü, yardım gemilerinin yönlendirilmesi ve arama-kurtarma faaliyetleri için AIS kritik rol oynar. Özellikle:
- Liman hasar tespiti
- Yardım gemilerinin koordinasyonu
- Denizde kayıp unsurların takibi gibi senaryolarda etkin şekilde kullanılır.
Sonuç
AIS, modern denizciliğin vazgeçilmez bir parçasıdır. Basit bir gemi takip sisteminden çok daha fazlası olan AIS:
- Deniz güvenliğini artırır
- Trafiği düzenler
- Arama-kurtarma faaliyetlerine katkı sağlar
Aynı zamanda, amatör telsizciler ve teknoloji meraklıları için gerçek dünyada çalışan, canlı bir sayısal haberleşme sistemi örneğidir.
TA4JEO - AIS üzerine..
.png)
.png)
.png)
.png)
0 Yorumlar