UHF’de Dengeli, Sessiz ve Pratik Bir Anten Çözümü
70 cm bandı (430–440 MHz), amatör telsizciler için röle (repeater) çalışmaları, portatif operasyonlar, dijital modlar ve kısa–orta mesafeli haberleşmelerde oldukça popülerdir. Bu bantta en sık kullanılan antenler dikey (vertical) antenler olsa da, kapalı dipol anten (folded dipole) çoğu zaman göz ardı edilen ama ciddi avantajlar sunan bir alternatiftir.
Bu yazıda, 70 cm bandına özel kapalı dipol antenin ne olduğu, nasıl çalıştığı, boyutlandırılması ve hangi senaryolarda tercih edilmesi gerektiğini ele alacağız.
Kapalı Dipol Anten Nedir?
Kapalı dipol anten, klasik yarım dalga dipol antenin uçlarının bir iletkenle birleştirilmiş hâlidir. Böylece anten fiziksel olarak “kapalı bir halka” gibi görünür.
Klasik dipolden temel farkları:
- İki paralel iletkenden oluşur
- Uçlar kısa devre edilmiştir
- Besleme noktası tek bir noktadan yapılır
Bu yapı, antenin empedansını yükseltir ve daha dengeli (balanced) bir akım dağılımı sağlar.
70 cm Bandında Neden Kapalı Dipol?
UHF frekanslarında (özellikle 70 cm’de) antenler küçülür, fakat:
- Çevresel etkiler (metal yüzeyler, bina cepheleri)
- Kablo kaynaklı dengesizlikler
- El veya gövde etkisi (portatif kullanımda) çok daha belirgin hâle gelir.
Kapalı dipol anten bu noktada öne çıkar:
✔ Daha Stabil Empedans
70 cm kapalı dipolün karakteristik empedansı yaklaşık 240–300 ohm civarındadır. Bu değer, anten çevresindeki küçük fiziksel değişimlerden klasik dipole göre daha az etkilenir.
✔ Daha Sessiz Alım
Dengeli yapısı sayesinde:
- Ortak mod akımlar azalır
- Koaksiyel kablonun anten gibi çalışması engellenir
Bu da özellikle şehir içi QRM koşullarında daha temiz bir alım anlamına gelir.
✔ Repeater ve Sabit İstasyonlar İçin İdeal
Sabit yönlü bir örüntüye sahiptir ve:
- Röle çalışmaları
- APRS
- Dijital UHF modları için oldukça uygundur.
70 cm Kapalı Dipol Anten Boyutları
70 cm bandı için merkez frekans olarak 435 MHz alalım.
Dalga Boyu Hesabı
Yarım dalga:
Kapalı dipolde iki paralel iletken olduğu için her bir kol yaklaşık 17–18 cm civarındadır.
⚠️ Pratikte iletken kalınlığı ve aralık nedeniyle %3–5 kısaltma gerekebilir.
Besleme ve Balun Kullanımı
Kapalı dipol anten dengeli (balanced) bir antendir. Ancak kullandığımız koaksiyel kablo dengesizdir (unbalanced).
Bu yüzden:
- 4:1 balun → İdeal çözüm
- Alternatif olarak
- Ferrit boncuklu choke
- Koaks sarımı (ugly balun) kullanılması önerilir.
70 cm’de balun kalitesi, HF’ye göre çok daha kritiktir. UHF’de küçük hatalar büyük kayıplara yol açar.
Işıma Deseni (Radiation Pattern)
70 cm kapalı dipol antenin ışınım deseni:
- Dipole benzer
- Anten eksenine dik yönde maksimum
- Uçlardan minimumdur
Dikey monte edilirse:
- Dikey polarizasyon
- Röle ve mobil istasyonlarla uyumlu olur
Yatay monte edilirse:
- Yatay polarizasyon
- SSB / zayıf sinyal UHF çalışmaları için uygundur
Avantajlar ve Dezavantajlar
Avantajlar
✔ Daha kararlı SWR
✔ Daha az parazit alma
✔ Kompakt yapı
✔ Çevresel etkilerden daha az etkilenme
Dezavantajlar
✖ Balun gereksinimi
✖ Yapımı klasik dipole göre biraz daha zahmetli
✖ Geniş bantlı ama kazancı sınırlı (~2.1 dBi)
Hangi Senaryolarda Tercih Edilmeli?
70 cm kapalı dipol anten özellikle:
- Apartman balkonu / çatı kenarı
- Portatif ama “temiz sinyal” hedefli kurulumlar
- UHF dijital modlar
- Afet ve acil durum haberleşmesi için oldukça mantıklı bir tercihtir.
Afet haberleşmesi odağında, öngörülebilir ve stabil davranan antenler her zaman kazandırır. Bu açıdan kapalı dipol, sade ama güvenilir bir çözümdür.
Sonuç
70 cm bandında kapalı dipol anten;
“az yer kaplayan, sessiz çalışan ve dengeli” bir UHF anteni arayan amatör telsizciler için güçlü bir alternatiftir.
Basit bir yarım dalga dipolden biraz daha fazla emek ister ama karşılığında daha temiz ve stabil bir haberleşme sunar.
TA4JEO - UHF Kapalı Dipol Üzerine..
.png)
.png)
.png)
.png)
){kind=link}
0 Yorumlar