SWR Düşük Ama Performans Kötü: Nasıl Olur?

Amatör telsizcilikte çoğu operatör için SWR (Standing Wave Ratio) sihirli bir rakamdır.

1.1:1 görüldüğünde iç rahatlar, 2.0’ı geçtiğinde panik başlar.
Oysa sahada sıkça yaşanan bir gerçek var:

SWR mükemmel olabilir ama istasyonunuz berbat çalışıyor olabilir.

Bu yazıda, “SWR düşükse her şey yolundadır” yanılgısının neden yanlış olduğunu ve performansı asıl belirleyen faktörleri ele alacağız.

---

1. SWR Ne Söyler, Ne Söylemez?

SWR, vericiden çıkan gücün ne kadarının geri döndüğünü ölçer.
Yani yalnızca şunu söyler:

Anten + besleme hattı, vericiye empedans olarak ne kadar uyumlu?

SWR şunları söylemez:

• Anten verimli mi?
• Radyasyon açısı uygun mu?
• Güç gerçekten uzaya gidiyor mu?
• Gürültü seviyesi nasıl?
• Anten doğru yönde mi çalışıyor?

SWR bir elektriksel uyum ölçüsüdür, performans ölçüsü değildir.

---

2. Dummy Load Sendromu

En çarpıcı örnekle başlayalım:

• Dummy load’un SWR’si ≈ 1.0
• Performansı = sıfır

Çünkü:

• Güç uzaya yayılmaz
• Tamamı ısıya dönüşür

Düşük SWR, sadece “geri yansıma yok” demektir.
“Yayın yapıyorsun” demek değildir.

---

3. Anten Verimi (Efficiency) Tuzağı

Bir anten:

• Elektriksel olarak uyumlu
• Mekanik olarak küçük
• Ama son derece verimsiz olabilir

Örnekler:

• Aşırı kısaltılmış HF antenler
• Bobinle boğulmuş mobil antenler
• Balkon içi “gizli” antenler

Bu tür antenlerde:

• SWR düşüktür
• Gücün büyük kısmı bobinde, metalde, toprakta kaybolur

📉 Sonuç:
50 W çıkarsınız, etkin olarak belki 5 W radyasyon olur.

---

4. Koaksiyel Kablo Yanılgısı

Uzun ve kayıplı bir koaksiyel kablo:

• Gerçek anten uyumsuzluğunu maskeler
• SWR ölçümünü “güzelleştirir”

Nasıl?

• Yansıyan güç kablo içinde ısıya dönüşür
• Ölçü aletine geri dönemez

SWR düştü sanırsınız, aslında kablo antenin sorunlarını yakıyordur.

Özellikle:

• İnce RG-58
• Ucuz, yaşlanmış kablolar
• UHF/VHF’de uzun beslemeler

---

5. Yanlış Radyasyon Açısı

SWR yatay bir mesele değildir; açıyla ilgilenmez.

Örnek:

• NVIS isteyen HF istasyonu
• Ama anten çok alçak / yanlış konfigürasyon

Sonuç:

• SWR 1.2
• DX yok
• Yerel istasyonlar zayıf

Çünkü:

• Enerji yanlış yönde gidiyor
• İyonosfere “olması gereken açıyla” çarpmıyor

---

6. Gürültü Seviyesi ve Alıcı Tarafı

SWR alıcı performansını ölçmez.

• Yüksek gürültü alan anten
• Ev içi EMI/RFI’ye gömülmüş besleme
• Ortak mod akımları

Bu durumda:

• Sinyal geliyor
• Ama SNR çok düşük
• Karşı taraf sizi duyamıyor, siz de onları

İyi anten = sadece güçlü yayın değil, temiz alım.

---

7. Anten Tuner Yanılsaması

Anten tuner:

• Anteni düzeltmez
• Vericiye “mutluymuş gibi gösterir”

Tuner sonrası:

• SWR düşer
• Anten hâlâ kötü olabilir

Tuner:

• Empedansı çevirir
• Fizik kurallarını değil

---

8. Sahadaki Gerçek Test: SWR Değil, QSO

Gerçek performans ölçüleri:

• Karşı raporlar (RS, RST)
• Gürültü tabanı
• Aynı güçle farklı anten kıyasları
• FT8 / WSPR SNR değerleri
• Alan gücü ölçümleri

SWR, kontrol listesinde sadece bir maddedir.

---

Sonuç: SWR Fetişhizmini Bırakmak

SWR:

• Gerekli
• Ama yetersiz

Asıl sorular şunlar olmalı:

• Güç nereye gidiyor?
• Hangi açıyla yayılıyor?
• Ne kadar kayıp var?
• 
  
• Gürültü seviyesi ne?Anten gerçekten “anten” mi?

Unutmayın:

1.0 SWR ile kötü bir istasyon mümkündür.
1.8 SWR ile mükemmel çalışan istasyonlar da vardır.

Gerçek amatörlük, alette görünen rakamdan değil, fiziği anlayarak kurulan istasyondan doğar.

---

TA4JEO - SWR üzerine..