Türkiye İçin NVIS Frekans Planı

Kısa Mesafede Güvenilir HF Haberleşmenin Anahtarı

NVIS (Near Vertical Incidence Skywave) haberleşmesi, özellikle afet, kriz ve altyapının çöktüğü senaryolarda HF bandının en stratejik kullanım biçimlerinden biridir. Türkiye gibi dağlık topoğrafyaya, kırık yer şekillerine ve bölgesel nüfus yoğunluğuna sahip ülkelerde NVIS, 0–400 km aralığında karasal röleye ihtiyaç duymadan kapsama sağlayabilen nadir çözümlerden biridir.

Ancak NVIS’in etkinliği, yalnızca anten seçimiyle değil; doğru frekans planlamasıyla mümkündür. Bu yazıda, Türkiye için pratik, gerçekçi ve uygulanabilir bir NVIS frekans planını ele alacağız.

---

NVIS İçin Temel Frekans Mantığı

NVIS, iyonosferin F katmanını neredeyse dik açıyla kullanır. Bunun için:

• Frekans çok yüksek olursa sinyal iyonosferi delip geçer (DX olur),
• Frekans çok düşük olursa D katmanında soğurulur.

Bu nedenle NVIS için kritik aralık genellikle:

2 – 8 MHz

Ancak bu aralık günün saati, mevsim ve güneş aktivitesine göre daralır veya genişler.

---

Türkiye’nin İyonosferik Gerçekliği

Türkiye, orta enlemler içinde yer alır ve NVIS açısından şu karakteristiklere sahiptir:

• Gündüz: D katmanı güçlü → alt frekanslar bastırılır
• Gece: D katmanı zayıf → 80 m bandı açılır
• Yaz ayları: D katmanı daha agresif
• Kış ayları: 80 m NVIS daha verimli

Bu nedenle tek bir NVIS frekansı yoktur, zaman bazlı plan gerekir.

---

Türkiye İçin Önerilen NVIS Frekans Planı

Aşağıdaki plan, afet haberleşmesi, bölgesel netler ve amatör kullanım için optimize edilmiştir.

🌙 Gece – Sabah Erken Saatler (22:00 – 08:00)

Ana NVIS Bandı: 80 metre

• 3.600 – 3.750 kHz
• NVIS için ideal merkez: 3.650 – 3.700 kHz

Avantajları:

• Güçlü dik yansıma
• Dağlık bölgelerde stabil kapsama
• Düşük güçle çalışabilirlik

⚠️ Not: Bölgesel QRM yoğunluğu göz önüne alınarak sabit tek frekansa kilitlenmekten kaçınılmalıdır.

---

🌤️ Sabah – Öğle – Akşamüstü (08:00 – 17:00)

Ana NVIS Bandı: 40 metre

• 7.050 – 7.200 kHz
• NVIS için ideal merkez: 7.100 – 7.150 kHz

Avantajları:

• Gündüz D katmanına daha dayanıklı
• Türkiye genelinde dengeli kapsama
• Mobil / portatif istasyonlar için uygun

Bu saatlerde 80 m genellikle ölüdür, NVIS beklentisi hatalı olur.

---

🌇 Akşam Geçiş Saatleri (17:00 – 22:00)

Geçiş Bandı: 60 metre (kritik ama kıymetli)

• 5.3 – 5.4 MHz (ülkeye göre izinli kanallar)

Eğer izinler ve ekipman uygunsa:

• NVIS için en stabil bantGün–gece geçişlerinde minimum dalgalanma

Türkiye’de 60 m bandı kısıtlı ve dikkatli kullanılmalıdır. Mevzuat takibi şarttır.

---

Neden 20 m ve Üzeri NVIS İçin Uygun Değil?

🔷14 MHz ve üzeri frekanslar:

• NVIS açısıyla iyonosferi delip geçer
• Bölgesel haberleşmede “ölü halka” oluşturur
• Afet senaryolarında yanıltıcı kapsama hissi verir

NVIS = düşük frekans + dik açı + kontrollü güç

---

Afet Haberleşmesi İçin Örnek NVIS Kanal Yapısı

Bir afet senaryosu için basit ama etkili bir yapı:

🔹 Gece Neti:

• 3.680 kHz LSB

🔹 Gündüz Neti:

• 7.120 kHz LSB

🔹 Yedek / Alternatif:

• ±10 kHz kaydırılmış ikincil frekanslar

Bu yapı:

• QRM anında hızlı kaçış sağlar
• Tüm istasyonların önceden ezberleyebileceği kadar basittir

---

NVIS Frekans Planı = Disiplin

NVIS’in başarısı şunlara bağlıdır:

• Rastgele frekans seçimi ❌
• “Beni duyuyor musunuz?” yaklaşımı ❌

Buna karşılık:

• Önceden belirlenmiş saat–bant eşleşmesi ✅
• Bölgesel frekans disiplini ✅
• Basit ve tekrarlanabilir planlar ✅

Afette doğaçlama değil, refleks çalışır.

---

Sonuç: Türkiye NVIS İçin Uygun mu?

Kesinlikle evet.

• Topografya uygun
• Mesafeler ideal
• HF bandı hâlâ ayakta

Eksik olan tek şey:

Planlama ve farkındalık

NVIS, doğru frekansla kullanıldığında Türkiye’de en güvenilir kısa mesafe HF haberleşme yöntemidir.

---

TA4JEO - Türkiye için NVIS..