Dijital haberleşme modları uzun yıllardır amatör telsizciliğin en teknik ve en verimli alanlarından birini oluşturuyor. Ancak bu modlar arasında FT8, kısa sürede dünyanın en popüler çalışma türlerinden biri haline geldi. Günümüzde HF bantlarını dinlediğinizde, özellikle 20 m ve 40 m’de spektrumun önemli bir kısmında FT8 sinyalleriyle karşılaşmanız çok olasıdır.
Peki FT8’i bu kadar özel yapan şey ne?
Bu yazıda FT8’in çalışma mantığını, avantajlarını, dezavantajlarını, anten ve cihaz gereksinimlerini ve bir QSO’nun nasıl yapıldığını en ince ayrıntısına kadar öğreneceksiniz.
FT8 Nedir?
FT8 (Franke-Taylor mod 8), Joe Taylor (K1JT) ve Steve Franke (K9AN) tarafından geliştirilen, Weak Signal Propagation Reporter (WSPR) ve JT65 gibi modların devamı niteliğinde olan bir dijital haberleşme modudur.
FT8’in temel özellikleri:
- 8-FSK (8 Frequency Shift Keying) modülasyonu kullanır.
- Her iletim süresi 12.64 saniyedir, yuvarlatılmış haliyle 15 saniyelik slotlar halinde çalışır.
- Her iletimde maximum 75 bitlik bilgi gönderir (yani oldukça kompakt bir veri yapısıdır).
- Son derece zayıf sinyallerle çalışabilir: -21 dB’ye kadar raporlanan sinyallerle dahi QSO mümkündür.
- Dijital modlar için özel olarak tasarlanmış olan WSJT-X yazılımı ile çalışır.
FT8, klasik ses modlarına göre çok daha düşük SNR (Signal-to-Noise Ratio) değerlerinde bile başarılı olabildiği için özellikle zayıf sinyal iletişimi, DX çalışmaları, tropo-scatter, E-sporadik, meteor scatter gibi propagasyon türlerinde büyük avantaj sağlar.
FT8 Neden Bu Kadar Popüler?
Amatör telsizciler arasında FT8’in bu kadar yaygınlaşmasına sebep olan birkaç önemli özellik var:
1. Zayıf sinyallerle muhteşem performans
Sinyaliniz neredeyse gürültü seviyesinde olsa bile karşı istasyon sizi çözebilir.
Bu özellikle düşük güçle (QRP) çalışan veya küçük antenleri olan kişiler için büyük avantajdır.
2. Otomatik ve hızlı çalışma
Her QSO ortalama 1 dakika sürer.
Çağrı yapmak, cevap vermek, rapor alışverişi ve kapanış çok küçük veri paketleriyle gerçekleşir.
3. DX avcılarının favorisi
Birçok amatör telsizci için FT8, normal koşullarda ulaşamayacağı ülkelerle bağlantı kurma fırsatı sunar.
Özellikle düşük güçle (1–10 watt) bile dünyanın bir ucuyla iletişim mümkündür.
4. Anten gereksinimi düşük
Balkon antenleri, end-fed, küçük loop antenler, hatta tel antenlerle bile mükemmel performans gösterebilir.
FT8 için Gerekli Donanımlar
Bir FT8 istasyonu kurmak aslında oldukça kolaydır. İhtiyacınız olan temel bileşenler:
1. HF / VHF / UHF Transceiver
Dijital modları destekleyen herhangi bir cihaz yeterlidir.
Örnekler:
- Icom IC-7300
- Yaesu FT-891
- Yaesu FT-857 / 991
- Kenwood TS-590
- QRP cihaz: Xiegu G90, QRP Labs QCX serileri (uygulama destekliyorsa)
2. Bilgisayar (Windows / macOS / Linux)
FT8, WSJT-X yazılımı üzerinden kontrol edildiği için bir bilgisayara ihtiyaç vardır.
3. Ses kartı veya USB bağlantılı arayüz
Transceiver ile bilgisayar arasında ses alışverişi için gereklidir.
En yaygın arayüzler:
- Signalink USB
- ZLP Electronics
- Radyo ile entegre (IC-7300, FT-991 gibi cihazlarda dahili ses kartı zaten vardır)
4. WSJT-X Yazılımı
FT8'in ana programıdır.
Program sinyal çözümleme, filtreleme, eşitleme, şablon mesajlar ve otomatik QSO akışını sağlar.
FT8’in Teknik Çalışma Mantığı
Aşağıda FT8’in teknik özelliklerini mühendislik bakışıyla özetleyelim:
Modülasyon: 8-FSK
8 ayrı frekans tonundan biri seçilerek veri gönderilir.
Frekanslar birbirine yakın olduğu için spektrumda çok dar yer kaplar (2.5 kHz çalışma alanı).
15 saniyelik zaman pencereleri
FT8 dünya genelinde tam zaman eşleşmesi ile çalışır.
Bu yüzden bilgisayar saatinin internetle senkronize olması şarttır.
1.saniye – 13. saniye → iletim
14–15. saniye → dekodlama
Kodlama yapısı
Her FT8 mesajı şu bilgileri taşır:
- Çağrı işareti (my call – de call)
- Lokasyon (grid square)
- Rapor (SNR)
- 73 – kapanış mesajı
Veri miktarının az olması uzak mesafe iletişiminde avantaj sağlar.
FT8 ile Bir QSO Nasıl Yapılır?
Aşağıda standart bir FT8 görüşmesinin adımları verilmektedir.
Program bu süreci otomatik olarak da yönetebilir.
1️⃣ CQ Çağrısı
Bu çağrı, “telsiz çağrısı; TA1ABC; KN90 lokasyonundan çalışıyor” anlamına gelir.
2️⃣ Karşı istasyon cevap verir
(-10 burada SNR değeridir)
3️⃣ Sinyal raporu gönderilir
4️⃣ Karşıdan "RR73" gelir
Bu “raporu aldım, 73” anlamına gelir.
5️⃣ Kapanış mesajı
Toplam işlem süresi: 1 dakika civarındadır.
FT8 Frekansları (HF Bantları)
En çok kullanılan FT8 çalışma frekansları:
| Bant | Frekans (USB) |
|---|---|
| 160 m | 1.840 MHz |
| 80 m | 3.573 MHz |
| 40 m | 7.074 MHz |
| 30 m | 10.136 MHz |
| 20 m | 14.074 MHz |
| 17 m | 18.100 MHz |
| 15 m | 21.074 MHz |
| 12 m | 24.915 MHz |
| 10 m | 28.074 MHz |
FT8 genelde USB modunda çalışır.
FT8’te En İyi Performansı Elde Etmek İçin İpuçları
✔ Bilgisayar saatini mutlaka eşitleyin
Bu kritiktir, çünkü FT8 tamamen zaman uyumuna bağlıdır.
“Dimension 4”, “Meinberg NTP” veya Windows’un kendi senkronizasyon sistemi kullanılabilir.
✔ ALC seviyesini %0–30 arası tutun
Dijital modlarda ALC’nin aşırı yükselmesi çıkış sinyalini bozar ve intermodülasyon sorunlarına yol açar.
✔ RF Gain ve Noise Reduction ayarlarını orta seviyede kullanın
Over-filtering dekodlama oranını düşürür.
✔ Spektrumda doğru boşluğu bulun
Bir diğer istasyonla çakışmamak için frekansınızı birkaç Hz kaydırabilirsiniz.
✔ Gücü abartmayın
FT8 düşük güçte son derece iyi çalışır.
5–20 watt genellikle yeterlidir.
Gücü artırmak çoğu zaman fayda sağlamaz, hatta splatter yaratabilir.
FT8 ile DX Çalışmak
FT8, düşük güçle uzak mesafelere erişmeyi kolaylaştırdığı için DX’çilerin vazgeçilmezidir.
DX modunda yapılan özel özellikler:
- "Hold TX Freq" → Karşı istasyonun frekansında sabit kalırsınız.
- "Call 1st" → İlk cevap veren istasyonu otomatik çağırır.
- "DX-pedition Mode" → FT8’in gelişmiş versiyonudur (ör. Fox/Hound modu).
Neden FT8 DX için çok iyi?
- Zayıf sinyalde bile çözümleme yapabilir
- Küçük antenle bile büyük performans
- Tropo ve F2 propagasyonlarını verimli kullanır
- Harmonik bozulmaya dayanıklıdır
- Düşük bant genişliği nedeniyle gürültü bağışıklığı yüksek
FT8’in Avantajları ve Dezavantajları
👍 Avantajlar
- Zayıf sinyallerde üstün performans
- Az güçle (QRP) mükemmel sonuç
- Otomatik/kolay kullanım
- DX erişimi çok yüksek
- Gürültülü ortamlarda başarılı
- Dar bant kullanımı
👎 Dezavantajlar
- Sohbet içermez (insan etkileşimi düşük)
- Bazı amatörler tarafından “robotik” görülür
- Sadece rapor ve lokasyon bilgisi gönderilebilir
- Sesli modlara göre daha az sosyal
Sonuç
FT8, amatör telsizcilikte devrim yaratan modern dijital haberleşme modlarından biridir.
Zayıf sinyal performansı, kolay kullanım şekli, küçük antenlerle bile yüksek verim alabilmesi ve DX olanakları, FT8’i günümüzde HF bantlarının en yoğun kullanılan modlarından biri haline getirmiştir.
Eğer HF bantlarında daha fazla ülke çalışmak, küçük bir istasyonla büyük işler başarmak veya dijital modlara ilgi duymak istiyorsanız FT8 sizin için harika bir başlangıç olacaktır.
TA4JEO - FT8 Üzerine
.png)
.png)
.png)
.png)
0 Yorumlar