Magnetik Loop Anten Nedir?
Amatör telsizcilikte magnetik loop anten, özellikle sınırlı alanlarda yaşayan ya da anten kurulumunda yer sorunu olan telsizciler için mükemmel bir çözümdür. Bu anten tipi, klasik dipol antenlere göre çok daha küçük boyutlarda olmasına rağmen, belirli bir verim aralığında oldukça başarılı sonuçlar verebilir.
Loop antenin temel yapısı, kapalı bir halka (çoğunlukla bakır veya alüminyum boru) ve bu halkaya paralel bağlanmış bir kondansatör sisteminden oluşur. Anten, elektromanyetik dalgaların manyetik bileşenini kullanarak çalışır ve bu nedenle “magnetik loop” olarak adlandırılır.
Magnetik Loop’un Avantajları
- Küçük boyut: 1 ila 2 metrelik çaplarla bile HF bantlarında kullanılabilir.
- Düşük gürültü: Şehir içi elektromanyetik parazitlere karşı dirençlidir.
- Yönlü karakter: Antenin yönü çevrildiğinde sinyal kazancı ve gürültü seviyesi değişebilir.
- Taşınabilirlik: QRP sistemlerde taşınabilir istasyonlar için idealdir.
Ancak magnetik loop antenlerin en önemli hassas noktası, yüksek voltaj ve hassas ayar gerektiren rezonans kondansatörüdür. Bu bileşen doğru seçilmezse anten istenen bantta verimli çalışmaz.
QRP Sistemlerde 7 MHz (40 Metre Bandı) İçin Magnetik Loop Tasarımı
QRP (low-power, yani düşük güçlü) sistemlerde 5 watt ve altı güçlerle yapılan yayınlarda, antenin verimi daha da önem kazanır. 40 metre bandı (yaklaşık 7.000 MHz = 7 MHz) özellikle akşam saatlerinde uzun mesafeli haberleşmeye izin verdiği için QRP kullanıcılarının gözde bandıdır. Ayrıca B sınıfı telsizciler için de bu bandın kullanılabilir olması, konu ile ilgili merakı arttırmaktadır.
Bu bantta kullanılacak bir magnetik loop antenin çapı genellikle 1 ila 1.5 metre civarında olur. Ana iletken olarak 22 mm çapında bakır boru kullanılabilir. Halkayı oluşturan borunun uçlarına ise yüksek gerilim dayanımlı bir değişken kondansatör (variable capacitor) bağlanır.
Temel Hesaplar
Bir 7 MHz magnetik loop anten için:
- Çap: ~1 metre
- Çevre uzunluğu: ~3.14 metre
- İletken çapı: 22 mm bakır boru (çevre uzunluğu ~60cm
- Rezonans için gerekli kapasitans: Yaklaşık 50–300 pF arası bir değişken kondansatör yeterlidir.
Bu kondansatör, antenin rezonans frekansını 6.8 – 7.3 MHz aralığında ayarlayacak şekilde tasarlanmalıdır.
Kondansatörün plaka aralığı en az 1–2 mm olmalıdır çünkü bu tür antenlerde uçlarda 2000 V üzeri gerilimler oluşabilir.
 |
| Genel olarak kullanılan Magnetik Loop tasarımı (Anten boyutlarında yapılacak olası değişiklik için ayarlanabilir kapasitör değeri de değiştirilmelidir.) |
Variable Kondansatörün Önemi ve Kullanımı
Değişken kondansatör, magnetik loop antenin kalbidir. Bu eleman, antenin tam olarak rezonansa gelmesini sağlar. Rezonans dışına çıkıldığında anten kazancı ciddi biçimde düşer ve SWR (Standing Wave Ratio) hızla artar.
Antenin frekansı ile tam rezonans sağlandığında SWR değeri 1:1’e çok yakın olur. Bu ayarlama, özellikle QRP cihazlarda maksimum güç aktarımını sağlar. Kondansatör ayarı manuel olarak yapılabileceği gibi, motorlu veya servo kontrollü sistemler ile de uzaktan kontrol edilebilir. Bu, örneğin balkon veya çatıya yerleştirilen bir loop için oldukça pratik bir çözümdür.
 |
| Variable (Ayarlanabilir) Kondansatör (Bit pazarlarında sovyet selena radyolarından ve benzeri bulgar, çekoslavak radyolarından bulabilirsiniz.) |
Besleme (Coupling) Sistemi
Loop antenin verimli çalışması için besleme kısmı da önemlidir. En sık kullanılan yöntem, ana halkanın içine yerleştirilen küçük bir “coupling loop” yani besleme halkasıdır.
Bu halkanın çapı, ana halkanın yaklaşık beşte biri kadar olur. Örneğin, ana halka 1 metre çapında ise, besleme halkası yaklaşık 20 cm çapında olmalıdır.
Bu küçük halka, koaksiyel kablonun merkez ve kalkan uçlarına bağlanarak, enerji aktarımını sağlar. Besleme halkasının pozisyonu, SWR değerine göre hafifçe döndürülerek veya boyu değiştirilerek optimize edilir.
Sonuç
7 MHz’de çalışan bir magnetik loop anten, QRP telsizciler için yüksek performanslı, taşınabilir ve sessiz bir çözümdür. Küçük boyutuna rağmen, doğru ayarlandığında yüzlerce kilometre ötedeki istasyonlarla bağlantı kurmak mümkündür.
Ancak unutulmamalıdır ki, bu antenler yüksek voltajlara maruz kalır. Bu nedenle kondansatör seçimi, yalıtım ve montaj aşamalarında dikkatli olunmalıdır. İyi tasarlanmış bir loop, yalnızca teknik bir cihaz değil, aynı zamanda elektromanyetik dengenin görsel bir sanat eseridir.
Manyetik Loop anten yapımı için TA4LYL'nin yaptığı rehbere aşağıdan ulaşabilirsin.
.png)
.png)
.png)
.png)
 Anten - 7 Mhz Özelinde){kind=link}
0 Yorumlar